Β΄ ΕΠΑΛ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, 1η ΕΝΟΤΗΤΑ

 σελ. 11
- Το κείμενο είναι εκτενές. Για τον λόγο αυτό, προτίμησε να κρατήσεις πλαγιότιτλους ή ακόμη, να υπογραμμίσεις τις εκφράσεις-κλειδιά που θα εντοπίσεις.
- Παρατήρησε την ετυμολογία της λέξης "Απομνημονεύματα". Με βάση αυτή, ας προσπαθήσουμε να ορίσουμε το κειμενικό αυτό είδος.

1η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Στόχος μας είναι:

- Να κατανοήσουμε τις ποικίλες μορφές που παίρνει η γλώσσας μας ανάλογα με τον τόπο, τον χρόνο και τον τρόπο χρήσης της

- Να μελετήσουμε κείμενα που προέρχονται από διάφορες ποικιλίες 

- Να συνειδητοποιήσουμε την αξία της γλώσσας και την προσφορά των γλωσσικών ποικιλιών στον εμπλουτισμό της

- Να εξασκηθούμε κι εμείς στην παραγωγή κειμένων με βάση διαφορετικές συνθήκες και ρόλους

- Να σταθούμε ειδικότερα στη "σύγκρουση" των γενεών όπως αυτή εκφράζεται μέσω της γλώσσας

- Να εντοπίσουμε κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αναφορικών προτάσεων 

 

σελ. 13

ΚΕΙΜΕΝΟ: Συνείδηση των γλωσσικών ποικιλιών

- Βρήκες τις δύο βασικές κατηγορίες γλωσσικών ποικιλιών στις οποίες αναφέρεται το κείμενο

- Μπορείς να διαπιστώσεις αν τις θεωρεί σημαντικές για τη γλώσσα;

- Πώς εξελίσσονται αυτές οι δύο κατηγορίες μέσα στον χρόνο;

- Μετά από την κατηγοριοποίηση, οι συντάκτες επικεντρώνονται στον ομιλητή, στο άτομο και τον τρόπο που εκφέρει τον λόγο. Ποιες σκέψεις διατυπώνονται αναφορικά με τον προσωπικό τρόπο ομιλίας;

- Τι είναι οι "ειδικές γλώσσες" με τις οποίες κλείνει το κείμενο;

σελ. 20

ΚΕΙΜΕΝΟ: Ο Σκλάβος

- Εδώ έχει ενδιαφέρον να δούμε τόσο τα χαρακτηριστικά της γεωγραφικής γλωσσικής ποικιλίας, όσο και εκείνα της δημοτικής ποίησης, του δημοτικού τραγουδιού.

- Έχουμε ξαναδεί δημοτικά τραγούδια σε μικρότερες τάξεις. Αναγνωρίζεις τα βασικά της γνωρίσματα στη συγκεκριμένη παραλογή; (με την ευκαιρία, να διακρίνουμε τους όρους παραλλαγή-παραλογή)

- Με αφορμή το θέμα του γάμου, θα λέγαμε ότι εκτός από το θέμα της γλώσσας, η 1η ενότητα αναφέρεται ασφαλώς και στην παράδοση. 

- Προσπάθησε να γράψεις την εργασία της σελ. 22 (Γ. Παραγωγή Λόγου) αξιοποιώντας είτε προσωπικά βιώματα είτε μιλώντας πρώτα με κάποιο μεγαλύτερο άτομο της οικογένειάς σου.

- Στη σελ. 23 υπενθυμίζονται τα βασικά μέρη ενός κειμένου. Με την αφορμή αυτή, καλό θα ήταν να θυμηθούμε και τα βασικά μέρη μίας παραγράφου 

σελ. 24

ΚΕΙΜΕΝΟ: Απομνημονεύματα (του Γιάννη Μακρυγιάννη, απόσπασμα)

Στο κείμενο αυτό αξίζει καταρχάς να σταθούμε στην ετυμολογία του όρου ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ (δηλ. στην προέλευση της λέξης)

Ποια είναι τα συνθετικά της μέρη;

Γνωρίζεις την ιδιότητα του Μακρυγιάννη; Πιθανότατα έχεις διδαχθεί κείμενα από τα Απομνημονεύματά του σε παλαιότερες τάξεις

Χαρακτηριστικές "λεπτομέρειες": 

- ο Γιάννης Μακρυγιάννης έμαθε γράμματα σε πολύ μεγάλη ηλικία, Γιατί άραγε; 

- ο μέγας ποιητής μας Γιώργος Σεφέρης τον θεωρούσε δάσκαλό του - τόσο σημαντική αξιολογούσε τη συμβολή του στη νεοελληνική γλώσσα-γραμματεία

Και για να μην ξεχνιόμαστε:

Βρισκόμαστε στην ενότητα για τη γλώσσα. Πηγαίνουμε λοιπόν στη δημοσίευση "Θεματικές Ενότητες Αλφαβητικά" και μελετούμε τις σχετικές ενότητες (Γλώσσα, Γλωσσική Πενία, Γλωσσομάθεια)

Επιστροφή στο κείμενο:

Σε άλλο σημείο των απομνημονευμάτων του, ο Μακρυγιάννης, τόνιζε ότι "είμαστε στο εμείς, όχι στο εγώ"

Πώς επιβεβαιώνεται αυτή του η άποψη με βάση το απόσπασμα που έχουμε στη διάθεσή μας;

σελ. 28

ΚΕΙΜΕΝΟ: "Το ψοφίμι", Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Αθηναϊκά Διηγήματα)

Εδώ, μπαίνουμε πλέον στα χωράφια της κατεξοχήν λογοτεχνίας. Έχουμε φυσικά να κάνουμε με Πεζογραφία

Διήγημα - Μυθιστόρημα - Νουβέλα:

Να διευκρινίσουμε στην τάξη τα χαρακτηριστικά τους και ουσιαστικά, τις διαφορές μεταξύ τους (έκταση, πλοκή κλπ)

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να μελετήσουμε την ανάρτηση για τους βασικούς όρους της λογοτεχνίας

Δεν μπορούμε βέβαια να προσπεράσουμε τη μορφή του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ενός από τους σπουδαιότερους νεοέλληνες διηγηματογράφους (ειδικά στο λεγόμενο "ηθογραφικό διήγημα")