ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟ Ν, Ξ, Ο

 ΝΑΖΙΣΜΟΣ - ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ

(από την ιστοσελίδα του Ελληνικού Κοινοβουλίου)

Ορισμός

Ο όρος ναζισμός είναι η συντόμευση της γερμανικής λέξης Nationalsozialismus (εθνικοσοσιαλισμός).

Ο εθνικοσοσιαλισμός είναι η ιδεολογία που αναπτύχθηκε και εξέφραζε το ναζιστικό κόμμα και τη ναζιστική Γερμανία. Αν και οι ρίζες του ιδεολογικά βρίσκονται πίσω στον 19ο αιώνα, εξελίχθηκε μετά το 1920, ενώ εφαρμόστηκε από το 1933 με την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία και μέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. 

Πρόκειται για μια μοναδική εκδοχή του φασισμού που ενσωματώνει τον βιολογικό ρατσισμό και τον αντισημιτισμό. Οι βάσεις του τέθηκαν από στοιχεία του ακροδεξιού γερμανικού εθνικιστικού κινήματος και αντικομουνιστικές παραστρατιωτικές ομάδες, που δημιουργήθηκαν μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στη Γερμανία.

Η ιδεολογία του ναζισμού αναπτύχθηκε πρώτη φορά από τον Άντον Ντρέξλερ (Anton Drexler) και αργότερα από τον Χίτλερ ως μέσο για να απομακρυνθεί η εργατική τάξη από τον κομουνισμό. Αρχικά, η πολιτική στρατηγική του ναζισμού εναντιώθηκε στις μεγάλες επιχειρήσεις, στην αστική και καπιταλιστική ιδεολογία, θέσεις που κατά τη δεκαετία του ‘30 υποβαθμίστηκαν, εφόσον οι ναζί ήθελαν να κερδίσουν την υποστήριξη των βιομηχάνων. Από τότε ο ναζισμός μετατόπισε το κέντρο βάρους σε αντισημιτικά και αντιμαρξιστικά θέματα προωθώντας την πολιτική βία, τον μιλιταρισμό και τον πόλεμο. Οι ναζί χρησιμοποίησαν την παραστρατιωτική τους οργάνωση Sturmabteilung, για να επιτίθενται στους αντιπάλους τους, ιδιαίτερα στους κομουνιστές, στους Εβραίους και στους σοσιαλδημοκράτες. 

 

Ο Χίτλερ και οι ναζί ανοιχτά προώθησαν τον επεκτατισμό στην Ανατολική Ευρώπη προβάλλοντάς τον ως ανάγκη ζωτικού χώρου για Γερμανούς αποίκους που θα δημιουργούσαν ένα μεγαλύτερο γερμανικό έθνος.

Ιδεολογικά ο ναζισμός υποστήριζε την υπεροχή της άριας φυλής έναντι όλων των υπόλοιπων φυλών. Οι ναζί θεωρούσαν πως η πρόοδος της ανθρωπότητας ήταν άρρηκτα εξαρτημένη από την άρια φυλή και πίστευαν ότι αυτή θα διατηρούσε την κυριαρχία της μόνο εάν διατηρούσε τη καθαρότητά της. Υποστήριζαν πως η μεγαλύτερη απειλή για την άρια φυλή ήταν οι Εβραίοι, μια παρασιτική φυλή που είχε συνδεθεί με τον διαφωτισμό, την εκβιομηχάνιση, τον καπιταλισμό, τον φιλελευθερισμό, τον μαρξισμό, τη δημοκρατία και τον συνδικαλισμό, προκειμένου να εξασφαλίσει την επιβίωσή της. Εκτός από τους Εβραίους, την καθαρότητα της φυλής απειλούσαν οι Ρομά, οι σωματικά ή διανοητικά ανάπηροι, οι ομοφυλόφιλοι, οι μαύροι, και γενικά οποιαδήποτε μειονότητα ή κοινωνική ομάδα με ιδιαιτερότητες.

 

Η ίδια ιδεολογία εφαρμοζόταν και στα οικονομικά θέματα. Ο Χίτλερ υποστήριζε ως βασική αρχή του γερμανικού εθνικοσοσιαλισμού την άνευ όρων ισότητα στις ευκαιρίες, ισότητα ενώπιον του νόμου και πλήρη νομικά δικαιώματα για όλους τους άνδρες της άριας φυλής στη Γερμανία. Σκόπιμα απέκλεισε από αυτές τις αρχές όσους θεωρούσε κατώτερους και απέρριψε την ιδέα της καθολικής ανθρώπινης ισότητας.

Η ισότητα που προέβαλε δεν είχε σχέση με τη φιλελεύθερη και δημοκρατική ισότητα, που θα αφορούσε έστω μόνο τους αρίους αποκλείοντας τους άλλους. Ήταν διαμεσολαβημένη από την αρχή του αρχηγού (führerprinzip), που υπήρξε το απόλυτο νομικό δόγμα στο Γ΄ Ράιχ. Κανείς δεν μπορεί να επικαλεστεί ισότητα και δικαιώματα έναντι του αρχηγού, αφού αυτός είναι υπεράνω του νόμου και προϋπόθεσή του.

 

Άρα, η ισότητα και τα δικαιώματα υπόκεινται σε συνεχείς περιορισμούς που προέρχονται από τη θέληση του αρχηγού. Αν θέλει ο αρχηγός, μπορεί κάποιους να εξαιρέσει από τις συνέπειες του νόμου, γιατί δεν δεσμεύονται όλοι εξίσου από τον νόμο.

Ο Χίτλερ ως κύριος εκπρόσωπος του ναζισμού στο βιβλίο του "Ο Αγών μου" επιτέθηκε τόσο στην αριστερή πολιτική της χώρας όσο και στη δεξιά κατηγορώντας τους αριστερούς για πράξη προδοσίας εναντίον της Γερμανίας, όταν αυτοί υπέγραψαν τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, και τους δεξιούς για δειλία, αφού δέχτηκαν τον αφοπλισμό της χώρας ως όρο των νικητών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν επίσης αντίθετος στην ιδέα της δημοκρατίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την τυπική πτώση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης μετά την άνοδό του στην εξουσία.

 

Για τον ναζισμό και τον φασισμό χρήσιμο είναι το υλικό που βρίσκεται στην ιστοσελίδα:

http://www.ekebi.gr/Fakeloi/fascism/main.htm

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

ΝΕΟΙ

 

Ασφαλώς και δεν πρέπει να περιμένει ένας νέος άνθρωπος να διαβάσει από σημειώσεις για τα θέματα που τον απασχολούν, αφού τα βιώνει ο ίδιος. Επειδή οι νέοι είναι οργανικό μέλος του κοινωνικού συστήματος, μπορούμε να ισχυριστούμε πως τα προβλήματα της κοινωνίας είναι και προβλήματα των νέων και αντίστροφα.

 

Τα σοβαρότερα προβλήματα είναι:

 

Αδιαφορία για τις ανθρωπιστικές αξίες

Η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.

Πόλεμος, τρομοκρατία, προσφυγιά

Η φτώχεια και η οικονομική εξαθλίωση κοινωνικών κατηγοριών και λαών ολόκληρων.

Το αναχρονιστικό, σε πολλές περιπτώσεις, σύστημα πολιτικής οργάνωσης και διακυβέρνησης των σύγχρονων κοινωνιών.

Φαινόμενα κοινωνικής αναλγησίας, όπως ανασφάλεια, ελλιπής περίθαλψη, απαιδευσία, κοινωνικές ανισότητες και διακρίσεις, ανεργία και απάνθρωπη εργασία.

 

Απόρροια των προβλημάτων αυτών είναι και τα προβλήματα που εμφανίζονται με ιδιαίτερη οξύτητα για τους νέους:

Οι εντατικοί ρυθμοί ζωής, για να είναι συνεπείς σε πολλές υποχρεώσεις με τις οποίες είναι επιφορτισμένοι, τους προξενούν άγχος και περιορίζουν δραματικά τον ελεύθερο χρόνο και την ψυχαγωγία τους.

Το πρόβλημα της ουσιαστικής παιδείας.

Η επαγγελματική αποκατάστασή τους.

Ο σωστός προσανατολισμός τους, επειδή λείπουν ή έχουν κλονιστεί αξίες, οράματα και ιδανικά.

Η ομαλή ένταξή τους στην κοινωνία.

Τα προβλήματα στις σχέσεις τους με τους μεγαλύτερους.

Τα ναρκωτικά, η εγκληματικότητα, η διαφθορά.

Εθισμός στις νέες τεχνολογίες και εξάρτηση από τα πρότυπα-είδωλα που αναδεικνύονται μέσα από τα «σόσιαλ μίντια» (σελίδες κοινωνικής δικτύωσης)

Ειδικά σε φτωχότερες χώρες: φτώχεια, παιδική εργασία, σεξουαλική εκμετάλλευση, στέρηση δικαιωμάτων-κακοποίηση

 

Νεανική παραβατικότητα

 

Λόγοι για τους οποίους ορισμένοι νέοι εκτρέπονται σε βίαιες και αντικοινωνικές ενέργειες (εγκληματικότητα, χουλιγκανισμός, εξτρεμισμός) 

 

Η αδυναμία της οικογένειας να διαπαιδαγωγήσει και να καθοδηγήσει σωστά τους νέους ανθρώπους.

Το σχολείο, που δεν εμπνέει αρχές και οράματα και δε στρέφει το ενδιαφέρον των νέων σε δημιουργικούς σκοπούς.

Η τηλεόραση με τα πρότυπα βίας, εγκληματικότητας και ανηθικότητας που προβάλλει.

Ο καταναλωτισμός και η επιδίωξη, με κάθε τρόπο, του ευδαιμονισμού.

Η ανεργία και η διάψευση προσδοκιών που συνεπάγεται. 

Η ένταξή τους σε περιθωριακές ομάδες.

Οι σύγχρονες μορφές παθητικής ψυχαγωγίας υποθάλπουν τη βιαιότητα, π.χ. η παρακολούθηση ποδοσφαιρικών αγώνων.

Οι κοινωνικές ανισότητες, διακρίσεις και αδικίες.

Οι πιεστικές συνθήκες διαβίωσης στις μεγαλουπόλεις, που δε δίνουν ευκαιρίες για διέξοδο και εκτόνωση της νεανικής ενεργητικότητας

Ο αποκλεισμός των νέων από πολιτικές δημοκρατικές διαδικασίες, καθώς πολλές αποφάσεις, οι οποίες μάλιστα τους αφορούν, παίρνονται ερήμην τους.

Ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία των νέων που είναι ενταγμένοι σε ομάδες.

 

Πώς μπορούν οι νέοι να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα προβλήματά τους

 

Να σταθούν απέναντι στα προβλήματα με αποφασιστικότητα και ενεργητικά, όχι παθητικά και μοιρολατρικά.

Αποκτώντας γνώσεις.

Με σκληρή δουλειά.

Συνεργαζόμενοι, θέτοντας κοινούς στόχους και συντονίζοντας τις δυνάμεις τους για την εκπλήρωση των στόχων αυτών.

Σεβόμενοι τις ηθικές αξίες, τις αρχές και τους νόμους της δημοκρατικής πολιτείας.

Με την ενεργό συμμετοχή τους στα κοινά και την ενίσχυση του δημοκρατικού πολιτεύματος.

 

Ένα κείμενο για τους νέους

 

«Όταν οι νέοι ανατραφούν καλά, όλες μας οι υποθέσεις πηγαίνουν καλά». Έτσι θέλησε ο Πλάτωνας να καταδείξει τον ανανεωτικό ρόλο της νεολαίας με απαραίτητη, βέβαια, προϋπόθεση την κατάλληλη διαπαιδαγώγηση από το οικογενειακό και ευρύτερο κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον.

Πράγματι, η νεολαία δεν είναι απλώς μια ηλικία, δεν αποτελεί μια περίοδο. την οποία όλοι μας διανύουμε, αλλά μια κοινωνική κατηγορία, ένα διαταξικό σύνολο σε κίνηση, με δυναμισμό και επαναστατικότητα. Είναι η πιο διψαλέα και αχόρταγη μερίδα του ανθρώπινου είδους, γιατί λειτουργεί περισσότερο με το «θυμοειδές» (το συναίσθημα) παρά με το «λογιστικόν» (τη λογική). διότι έχει οράματα και μπορεί να δημιουργήσει «Ιθάκες» με δεδομένη την ύπαρξη ιδεαλισμού και καινοτομίας. Η τάση των νέων για ανανέωση απορρέει από το γεγονός ότι δεν έχουν ζυμωθεί ακόμα με την αχρειότητα. την ατυχία, δεν έχουν συνήθως υποστεί την ταπείνωση και την πίεση της ανάγκης. Η αδιάφθαρτή τους αγνότητα τους καθιστά οπαδούς του δίκαιου, του ενάρετου, του ειρηνικού, του δημοκρατικού.

Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι κάθε κοινωνία στο πέρασμα των χρόνων εναπέθετε σ’ αυτούς τις ελπίδες της για έναν κόσμο καλύτερο. περισσότερο δημιουργικό και παραγωγικό. Και αυτό. γιατί τα έργα των μεγάλων, όσα θετικά και αν επέφεραν, έσπειραν παγίδες και εμπόδια, πολλές φορές καταστροφικά για την ανθρώπινη φύση και τον πολιτισμό. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τις διαφορετικές αντιλήψεις των μεγάλων, αλλά και τα ξεχωριστά ήθη (καχυποψία, μικροψυχία, φιλαργυρία, εκλογίκευση κ.λπ.) καθιστούν επιτακτική τη συμβολή των νέων για την αναδιάρθρωση του πλαισίου ζωής. 

Η υλοποίηση συνεπώς του επιδιωκόμενου στόχου συναρτάται άμεσα με τη στάση που θα τηρήσουν, τόσο η κοινωνία, ως οργανωμένο σύνολο, όσο και η ίδια η νεολαία. Δυστυχώς όμως ο κόσμος μας, όχι μόνο δεν είναι αγγελικά πλασμένος, αλλά και καθόλου συνειδητοποιημένος, διότι σύγχρονες «Σειρήνες» μεταφέρουν τη σήψη και τη διαιωνίζουν, βομβαρδίζουν ανελέητα τις αθώες νεανικές ψυχές και σταδιακά φαίνεται να τις αποπροσανατολίζουν από το όραμα.

Δεν μπορεί, λοιπόν, παρά να νιώθουν δέος οι νέοι για το ότι γεννήθηκαν σ’ έναν κόσμο, όπου ο υλισμός και το χρήμα κυριαρχούν και καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις ανθρώπινες σχέσεις, καθώς το προϊόν του εμπορίου εκτιμάται πιο πολύ από την ύπαρξη του ανθρώπου. Η νεολαία, πολλές φορές, αναζητά,τους λόγους, για τους οποίους οι μεγαλύτεροι προβαίνουν σε κατάχρηση των επιστημονικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων, αναρρωτιέται γιατί οι ενήλικοι καταπιάνονται με τόση υποκρισία με ιδεώδη όπως ελευθερία, δίκαιο, δημοκρατία προδίδοντάς τα. Απορεί, ακόμη, η νεολαία για την ποσοτικοποίηση της σύγχρονης ζωής. για τα αυξανόμενα κρούσματα διαφθοράς, είτε με την αναβίωση ρατσιστικών και εθνικιστικών φαινομένων είτε με τη μορφή μιας σκληρής, όσο και παράλογης, στάσης απέναντι στα ουσιαστικά προβλήματα των καιρών μας (ναρκωτικά, πείνα στον Τρίτο κόσμο, ενεργειακό κ.λπ.) 

Χρειάζεται, επομένως, να γίνει κατανοητό, καταρχήν στην ίδια τη νεολαία, ότι πρέπει να βρει λύσεις, λύσεις στο υπαρξιακό και ιδεολογικό κενό, που αναπαράγει η σύγχρονη πραγματικότητα με την κρίση ή ακόμη και την παρακμή των κοινωνικών θεσμών, τη φθορά ιδεών και ηθών.

Η νεολαία, η νεότητα, αποτελεί την άνοιξη της ζωής, γιατί ακριβώς προετοιμάζεται για δημιουργική δράση, όταν πάρει κάποτε τη δύναμη στα χέρια της, στην περίοδο, πλέον, της «ώριμης» ηλικίας. Αυτή. η προετοιμασία οφείλει να πραγματοποιείται σ’ ένα πλαίσιο γόνιμης ζωηρότητας και ενεργητικότητας. Δεν πρέπει, να σπαταλιέται σε έργα ανώφελα, εφήμερα, σε χωρίς μέτρο απολαύσεις, διότι τότε οδηγεί στην πνευματική νάρκωση, καταλήγει σε συμβιβασμό, σπρώχνει τα νιάτα στο σύνδρομο της παθητικότητας και στην οπισθοδρόμηση.

Άλλοτε, βέβαια, αυτή η προπαρασκευή είναι τόσο ανούσια και παθητική, που μεταφράζεται σε πλήρη απάρνηση. ολική απόρριψη, αν αναλογιστούμε ότι η επαναστατικότητα της νεολαίας είναι μέσα στη φύση της, στα εγγενή της-χαρακτηριστικά. Όταν φυσικά αυτή η αμφισβήτηση καταντήσει στείρα, τότε συνιστά το φαινόμενο του περιθωρίου, που μόνο πληγές ανοίγει και απογοητεύσεις. σπέρνοντας τον τρόμο και συμβάλλοντας στην καταστροφικότητα και τον κλονισμό της δημόσιας υγείας.

Αντίθετα, οι νέοι και οι φορείς κοινωνικοποίησης οφείλουν να στοχεύουν σε γόνιμα προπαρασκευαστικά έργα. Έργα που οικοδομούν με ασφάλεια την ευτυχία, και την ίδια την ποιότητα ζωής. Η πραγμάτωση τους υφίσταται από τη στιγμή που η νεολαία αντιληφθεί ότι χρειάζεται θέληση και κόπος, πως η ζωή, όσα εμπόδια κι αν προβάλλει, δεν είναι δυνατόν ν’ αναχαιτίσει το σφρίγος της,νιότης. Μόνο έτσι μπορεί να συντελεστεί η δικαίωση και η λύτρωση, γιατί είναι μονόδρομος η πορεία, ατραπός που δεν επιτρέπει αρνήσεις και συνθηκολογήσεις, γιατί δεν ανταποκρίνονται στους εσωτερικούς κώδικες των νέων.

Από την άλλη, το σύστημα της κοινωνίας είναι ανάγκη να ανατοποθετηθεί. Μόνο αν ιεραρχηθούν ξανά οι αξίες της σύγχρονης ζωής, μόνο αν οι μεγαλύτεροι συνειδητοποιήσουν τον αμείλικτο νόμο της ζωής, είναι δυνατή η διοχέτευση υγιών προτύπων, που θ’ ανακόψουν τα σύγχρονα "αλαλάζοντα κύμβαλα" της υλοκρατούμενης κοινωνίας και θα συντελέσουν στην ανανέωση της ζωής.

 

Προβλήματα των νέων

 

Γενική παρατήρηση:

Αναζητώντας τα προβλήματα των νέων σήμερα σε παγκόσμια κλίμακα πρέπει να διακρίνουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι των τριτοκοσμικών χωρών, σχετικά με το βιοτικό τους επίπεδο, από εκείνα που αντιμετωπίζουν οι νέοι στις πολιτισμένες κοινωνίες τη Δύσης και σχετίζονται κυρίως με την ποιότητα της ζωής.

 

Προβλήματα νέων στις τριτοκοσμικές χώρες:

Πείνα, λειψυδρία, εξαθλίωση / Αρρώστιες, θάνατοι / Πόλεμοι / Αυταρχικά-ολοκληρωτικά καθεστώτα / Τεράστια κοινωνική ανισότητα και εκμετάλλευση / θρησκοληψία / Παιδική πορνεία -  κακοποίηση / Παιδική εργασία / Υψηλή εγκληματικότητα / Αναλφαβητισμός / μειωμένη πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες

 

Προβλήματα νέων στις δυτικές κοινωνίες:

Κρίση Οικογένειας  (μη ομαλή κοινωνικοποίηση) / Κρίση στο χώρο της εκπαίδευσης αρκετών νέων / Ελλιπής έως ανύπαρκτος επαγγελματικός προσανατολισμός / Πρόβλημα επαγγελματικής αποκατάτασης, ανεργία, είτε με την κλασική μορφή είτε με τη μορφή υποαπασχόλησης-ετεροαπασχόλησης / Αδικίες, έλλειψη ευκαιριών, αναξιοκρατικά φαινόμενα, που συναντούν πολλοί νέοι στην προσπάθεια για κοινωνική ανέλιξη και διάκριση / Ναρκωτικά, βία, εγκληματικότητα, αποτελούν απειλή και μάστιγα για μεγάλο μέρος της νεολαίας / Άγχος (λόγω υπερεντατικοποίησης σπουδών, ύπαρξης ανεργίας και όλων των προηγουμένων προβλημάτων) / εθισμός σε ηλεκτρονικά παιχνίδια, ψηφιακή-εικονική  πραγματικότητα / Πρόβλημα ηθικής διαμόρφωσης (κρίση προτύπων-αξιών, αναζητούν αληθινά υποδείγματα ζωής και δεν τα βρίσκουν)

 

Σημείωση:

Έκτος από τα προαναφερθέντα προβλήματα, που είναι πολύ χαρακτηριστικά για τη νεολαία, πρέπει να τονιστεί εδώ ότι προβλήματα των νέων αποτελούν και όλα τα άλλα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της κοινωνίας μας, εφόσον οι νέοι αποτελούν τους πιο ευαίσθητους δέκτες μηνυμάτων και, από την άλλη, είναι λογικό να αισθάνονται το βάρος των προβλημάτων σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι οι υπόλοιποι άνθρωποι, αφού αυτοί έχουν τη ζωή μπροστά τους και πρόκειται να υποστούν τις επιπτώσεις και προεκτάσεις των συγκεκριμένων προβλημάτων, εάν δεν αντιμετωπιστούν. Τέτοια γενικότερα προβλήματα  είναι το οικολογικό πρόβλημα, οι τερατώδεις εξοπλισμοί, η παραπληροφόρηση, η ασφάλεια του ιδιωτικού απορρήτου - των προσωπικών δεδομένων, η διεθνής τρομοκρατία, οι «προληπτικοί πόλεμοι» κ.λπ.

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

ΝΟΜΟΙ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

 

Ορισμοί

 

Δίκαιο = 1. Ηθική αρχή σύμφωνα με την οποία αναγνωρίζεται και εξασφαλίζεται ίση μεταχείριση σε όλα τα μέλη της κοινωνίας και αποδίδεται στον καθένα το οφειλόμενο. 2. Δικαίωμα που πηγάζει από την έννοια του δικαίου 3. Σύνολο κανόνων που ρυθμίζουν με την ισχύ νόμου τις σχέσεις των μελών μιας κοινωνίας. Φυσικό δίκαιο: οι άγραφοι νόμοι που πηγάζουν από την ίδια φύση του ανθρώπου και από τους οποίους απορρέει το γραπτό δίκαιο. Γραπτό δίκαιο: οι νόμοι της πολιτείας. Δημόσιο δίκαιο: ρυθμίζει τις σχέσεις της πολιτείας με τα άτομα. Διεθνές δίκαιο: ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ των κρατών. Ιδιωτικό δίκαιο: ρυθμίζει τις ανάγκες μεμονωμένων ατόμων. Εθιμικό δίκαιο: στηρίζεται σε έθιμα και συνήθειες που έχουν επικρατήσει.

 

Η ρύθμιση του δικαίου είναι υποχρεωτική και ετερόνομη: Δεν επαφίεται στην «αγαθή προαίρεση» δεν εκπορεύεται από την συνείδηση μας, αλλά από την κοινωνία. Το δίκαιο ως έκφραση της συλλογικής θέλησης δεσμεύει την ατομική θέληση χωρίς ν’ αφήνει περιθώρια επιλογής. 

 

Δικαιοσύνη = 1. Τήρηση των αρχών του δικαίου από τα μέλη μιας κοινωνίας, που εκφράζεται με την ίση και ορθή εφαρμογή των γραπτών νόμων και το σεβασμό των άγραφων. 2. Θεσμός της πολιτείας που έχει σκοπό την επιβολή των νόμων 3. Το σύνολο των δικαστικών αρχών.

 

Σωφρονιστικό σύστημα: Το σύνολο των επιστημονικών αρχών και μεθόδων αλλά και των κανόνων και ρυθμίσεων που θεσπίζει η πολιτεία για την ηθική βελτίωση και την κοινωνική αποκατάσταση των φυλακισμένων. Οι στόχοι του είναι: α) η συμμόρφωση του θύτη (απολογισμός, αυτοκριτική, αυτοέλεγχος, αυτοβελτίωση) και η κοινωνική του επανένταξη β) η κοινωνική άμυνα, η προστασία της κοινωνίας από την κατ’ εξακολούθηση επικίνδυνη δράση των παραβατών και ο παραδειγματισμός των υπολοίπων. 

 

Γραπτοί νόμοι

Υπό την προϋπόθεση ότι είναι δίκαιοι, ασκούν ευεργετική επίδραση σε ατομικό και νομικό επίπεδο.

Παρέχει ίσες ευκαιρίες ανάπτυξης (περιορισμός αδικιών και ανισοτήτων) σε όλους τους πολίτες συμβάλλοντας στην πνευματική, πολιτιστική και οικονομική πρόοδο.

Κατοχυρώνουν και προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Αποτρέπουν την αυτοδικία και την επιβολή της θέλησης των ισχυρών

Συντελούν στην ηθική ωρίμαση του ανθρώπου και κυρίως καλλιεργούν την υπευθυνότητα, αφού του προβάλλει την έννοια του ορθού, του επιτρεπτού.

Ενισχύουν την κοινωνική συνείδηση και τις άλλες κοινωνικές αρετές, αφού ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι ανήκει σε ένα σύνολο με δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Περιορίζουν φαινόμενα νοσηρότητας, αφού επιλύουν διαφορές, συμβάλλοντας στην κοινωνική ομαλότητα.

Εδραιώνουν τη δημοκρατία, αφού επιτρέπουν την ελεύθερη εκδήλωση των δυνατοτήτων του ανθρώπου και τη συμμετοχή στα κοινά στο πλαίσιο της ευγένειας και της τάξης 

 

Προβλήματα σχετικά με τη δικαιοσύνη

 

Διατήρηση αναχρονιστικών νόμων

Νόμοι που με «φωτογραφικές» διατάξεις εξυπηρετούν τα συμφέροντα ισχυρών οικονομικών ή πολιτικών παραγόντων

Θέσπιση άδικων νόμων λόγω του κομματισμού ή του φόβου για το πολιτικό κόστος

Έξαρση παρανομίας, αδυναμίας ελέγχου

Ασυνειδησία μιας μερίδας δημοσίων λειτουργών

Προχειρότητα και έλλειψη χρημάτων που οδηγεί σε μη εφαρμογή των νόμων

Η δικαστική εξουσία δεν επιτελεί πάντα σωστά το ρόλο της, καταλήγοντας σε άδικες αποφάσεις.

Η διαδικασία έκδοσης της απόφασης είναι εξαιρετικά χρονοβόρα

Οι πολίτες έχουν έλλειμματική κοινωνική και ηθική αγωγή, επιθυμούν να εξυπηρετούν προσωπικά τους συμφέροντα και να κερδοσκοπού, αισθάνονται αδικημένοι ή περιθωριοποιημένοι.

 

Προϋποθέσεις ευνομίας

 

Πολιτεία: Δημοκρατική οργάνωση των κοινωνιών, αφού αυτή εγγυάται την ισονομία, πολιτικοί με ήθος που δεν υπολογίζουν το πολιτικό κόστος, θέσπιση δίκαιων νόμων, διάκριση τριών εξουσιών.

 

Δικαστική εξουσία: Ηθική συνείδηση των δημόσιων λειτουργών, δίκαιοι και αδέκαστοι δικαστικοί λειτουργοί.

 

Πολίτες: Άσκηση πίεσης στις κυβερνήσεις για τη θέσπιση δίκαιων νόμων, ευαισθητοποιημένοι κοινωνία πολιτών, πολίτες πεπαιδευμένοι, με δημοκρατική αγωγή που προκρίνουν το συλλογικό έναντι του ατομικού συμφέροντος.

 

«Άκρα δικαιοσύνη»

Κατά τον Κικέρωνα ισοδυναμεί με ύψιστη αδικία. Όταν γίνεται προσπάθεια να απονεμηθεί δικαιοσύνη χωρίς επιείκεια, με ψυχρή εφαρμογή «του γράμματος του νόμου», αποσύνδεση από τα κίνητρα και τις συνθήκες τέλεσης της πράξης, καταλήγει να είναι ψυχρή επιβολή εξοντωτικών ποινών και όχι ύψιστη αρετή και λειτουργία απονομής τους προσήκοντος.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

 

Ορισμός

 

Οικογένεια είναι μία ομάδα ανθρώπων που συνδέονται με δεσμούς αίματος και ζουν κάτω από την ίδια στέγη. Είναι μια μορφή συμβίωσης σταθερού χαρακτήρα. Εκείνο που επιβάλλει τη μόνιμη σύνδεση και συγκατοίκηση είναι κυρίως η τεκνογονία και η ανάγκη συντήρησης και ανατροφής των τέκνων.

 

Ιστορική αναδρομή

 

Οι πρωτόγονες κοινωνίες αποκαλούνται μητριαρχικές, γιατί η γενιά του κάθε μέλους καθορίζονταν από τη μητέρα και τους συγγενείς της. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, καθώς ο άνδρας άρχισε να ασχολείται με την καλλιέργεια της γης, απέσπασε από τη γυναίκα όλες τις γεωργικές, βιοτεχνικές δουλειές και με τον τρόπο αυτό απέκτησε κοινωνική υπεροχή. Έτσι, έγινε κύριος της οικογένειας, διαμορφώθηκε ο τύπος του πατέρα – αφέντη με τις απεριόριστες εξουσίες πάνω στα μέλη της οικογένειας. Έπρεπε να έρθει ο Χριστιανισμός με τις ανθρωπιστικές ιδέες του, για να σπάσει η ακαμψία της πατριαρχικής αυτής νοοτροπίας. Σήμερα η πατρική εξουσία έχει δώσει τη θέση της στη γονική αυθεντία ή στο γονικό λειτούργημα που ασκείται από τους δύο γονείς από κοινού. Ο θεσμός της οικογένειας λοιπόν έχει αλλάξει πολλές φορές μέσα στην ιστορία. Στην εποχή μας έχει επικρατήσει η πυρηνική μορφή της οικογένειας, που αποτελείται από τον άνδρα, τη γυναίκα και τα παιδιά ως την ενηλικίωσή τους.

 

 

Μορφές οικογένειας (νέες και παλαιότερες)

 

Εκτεταμένη οικογένεια:

Είναι η οικογένεια που δεν περιορίζεται στους δύο συζύγους και τα τέκνα αλλά περιλαμβάνει και άλλα συγγενικά πρόσωπα όπως παππούδες, γιαγιάδες, θείους και ξαδέρφια, τα οποία είτε ζουν κάτω απ’ την ίδια στέγη είτε στο ίδιο κτήριο είτε στην ίδια γειτονιά, περίπου αυτό που ονομάζουμε σόι. Το χαρακτηριστικό της εκτεταμένης οικογένειας είναι ότι συνυπάρχουν αρμονικά τρεις γενιές, που έχουν έντονη αλληλεπίδραση και κοινά συμφέροντα.  Χαρακτηριστική είναι η συνύπαρξη των μελών γύρω από το οικογενειακό τραπέζι με τον αρχηγό της οικογένειας  (πατέρας ή αδερφός) να θέτει τα θέματα συζήτησης, να αναθέτει αρμοδιότητες και να διευθετεί τις διαφωνίες των μελών. Η πατρική φιγούρα είναι υπεύθυνη για την επιβίωση της οικογένειας, αγωνίζεται για την οικονομική της εξασφάλιση και είναι ο απόλυτος κυρίαρχος στις αποφάσεις της. Ο αρχηγός είναι αυτός, τη δύναμη του οποίου αναγνωρίζουν όλοι και λειτουργεί πάντα σαν συνεκτικός κρίκος στις επιδιώξεις, στα κοινά συμφέροντα και στα κοινά  περιουσιακά στοιχεία όλης της φαμίλιας. Η μητέρα απ’ την άλλη, αν και υποταγμένη στον αρχηγό της οικογένειας, καθορίζει όσο κανείς το συναισθηματικό κλίμα της οικογένειας και καλύπτει τις συναισθηματικές ανάγκες των μελών, θέτοντας τον εαυτό της  σε δεύτερη μοίρα. Ο ρόλος της είναι καθοριστικός για την εξισορρόπηση των οικογενειακών δεσμών και για το συναισθηματικό δέσιμο των μελών. Η εκτεταμένη οικογένεια είναι η παλαιότερη μορφή οικογένειας την οποία συναντάμε και σήμερα ιδίως στην επαρχία.

 

Πυρηνική οικογένεια:

Είναι η οικογένεια με μικρό αριθμό μελών που περιλαμβάνει τους δύο συζύγους και τα τέκνα. Είναι παιδοκεντρικός ο χαρακτήρας αυτής της οικογένειας  με τα παιδιά να είναι σε πρώτη προτεραιότητα για τους δύο γονείς. Η σύγχρονη αυτή μορφή οικογένειας είναι και η πιο διαδεδομένη σήμερα. Οι δύο γονείς φέρουν την απόλυτη ευθύνη για την επιβίωση της οικογένειας, την ανατροφή και τη μόρφωση των παιδιών τους. Δεν υπάρχει αρχηγός , αντίθετα οι ρόλοι και οι ευθύνες είναι μοιρασμένοι ανάμεσα στο ζευγάρι, εργάζονται συνήθως και οι δύο σύζυγοι, τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις του σπιτιού και γενικά επικρατεί κλίμα συνεργασίας ανάμεσα στα μέλη. Η καλή επικοινωνία, ο διάλογος και ο παιδαγωγική αντίληψη είναι τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της οικογένειας.

Είναι η οικογένεια στην οποία δύο ή περισσότερα άτομα συνδέονται με δεσμούς συγγένειας (δεσμούς εξ αίματος, εξ αγχιστείας, ή εξ υιοθεσίας)* και που ζουν μαζί κάτω από την ίδια στέγη. Αυτός ο τύπος οικογένειας συχνά ονομάζεται και οικογένεια των δύο γενεών (των γονέων και των παιδιών).

Ένα είδος πυρηνικής οικογένειας είναι και η συζυγική οικογένεια, που αποτελείται από τους δύο συζύγους και που μπορεί να περιλαμβάνει και τα παιδιά τους (αλλά όχι απαραίτητα). Επομένως, μια διαζευγμένη γυναίκα και το παιδί της αποτελούν πυρηνική οικογένεια αλλά όχι συζυγική οικογένεια. Οπωσδήποτε, το “κλασσικό” είδος οικογένειας (μπαμπάς + μαμά + παιδί ή παιδιά) είναι ταυτόχρονα και πυρηνική και συζυγική οικογένεια. Μια άλλη διάκριση γίνεται ανάμεσα στην οικογένεια προσανατολισμού (η οικογένεια μέσα στην οποία γεννιέται κανείς και αποτελείται από τον εαυτό του, τα αδέρφια του και τους γονείς του) και στην οικογένεια αναπαραγωγής (όταν ένας άνθρωπος παντρεύεται, σχηματίζεται μια καινούρια πυρηνική οικογένεια, η οικογένεια αναπαραγωγής).

 

Στις σύγχρονες βιομηχανικές και μεταβιομηχανικές κοινωνίες, η πυρηνική οικογένεια είναι αυτόνομη, κυρίως χάρη στην επικράτηση του ατομικισμού. Ωστόσο η αυτονομία της πυρηνικής οικογένειας είναι σχετικά πρόσφατο φαινόμενο, που χαρακτηρίζει μόνο τα πιο προηγμένα κράτη.

 

* Στην υιοθεσία, η σχέση που συνδέει τον γονιό και το παιδί δεν είναι η βιολογική, αλλά η κοινωνική. Την κοινωνική αυτή σχέση οι Ρωμαίοι την ξεχώριζαν από τη βιολογική, ξεχωρίζοντας τον πατέρα από τον γεννήτορα (pater - genitor). Η υιοθεσία δημιουργεί έναν δεσμό συγγένειας που είναι νομικά αναγνωρισμένος και κοινωνικά αποδεκτός.

 

Μονογονεϊκή οικογένεια:

Είναι η νεότερη μορφή οικογένειας που εμφανίστηκε λόγω ιδιαίτερων κοινωνικών συνθηκών, της κρίσης της ελληνικής οικογένειας και της ραγδαίας αύξησης των διαζυγίων. Η οικογένεια αποτελείται από έναν μόνο γονέα και τα τέκνα. Ο γονέας φέρει την απόλυτη ευθύνη για το μεγάλωμα των τέκνων και πολύ συχνά και για την οικονομική τους εξασφάλιση καθώς ο άλλος γονιός συχνά απουσιάζει όχι μόνο ως φυσική παρουσία αλλά απέχει και από την οικονομική ενίσχυση της οικογένειας. Στην κατηγορία των μονογονεϊκών οικογενειών ανήκουν οι διαζευγμένοι, με τον έναν γονιό να αναλαμβάνει την κηδεμονία των παιδιών. Τα παιδιά ζουν και μεγαλώνουν κάτω από την ίδια στέγη με τον έναν από τους δύο γονείς( συνήθως τη μητέρα) ενώ διατηρούν επικοινωνία με τον άλλο γονιό.

Επίσης οι ανύπανδρες μητέρες μαζί με τα παιδιά τους συνιστούν μονογονεϊκή οικογένεια. Γυναίκες που αποφάσισαν να κρατήσουν και να μεγαλώσουν ένα παιδί εκτός γάμου.  Οι χήρες και οι χήροι ανήκουν επίσης σ’ αυτήν την κατηγορία δηλαδή οι οικογένειες που ο ένας απ’ τους δύο γονείς έχει πεθάνει και τα παιδιά μεγαλώνουν με τον άλλο γονιό. Τέλος οι ανύπανδροι άνδρες ή γυναίκες (κυρίως γυναίκες) που αποφασίζουν να υιοθετήσουν ένα παιδί και να το μεγαλώσουν χωρίς τη συνδρομή συζύγου. Η μονογονεϊκή οικογένεια απαιτεί μεγάλα ψυχικά αποθέματα από το γονιό που φέρει το βάρος της ανατροφής των παιδιών και απαιτεί ευελιξία ρόλων με τον ρόλο του πατέρα και της μητέρας να εναλλάσσονται στο πρόσωπο του ίδιου ατόμου. Αν δε, είναι επιφορτισμένος με την αποκλειστική οικονομική εξασφάλιση της οικογένειας , τότε το έργο του γίνεται ακόμα πιο δύσκολο.  Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε τέτοια οικογένεια συνηθίζουν σ’ ένα διαφορετικό πρότυπο σπιτιού και αναζητούν έντονα και το έτερο γονικό πρότυπο ειδικά στην περίπτωση που το είχαν αρχικά γνωρίσει -ζήσει κάτω απ’ την ίδια στέγη.

 

Ποιες είναι οι λειτουργίες που επιτελεί η οικογένεια

 

Η οικογένεια αποτελεί το πρώτο περιβάλλον, κοινωνικό σχήμα με το οποίο έρχεται σε επαφή ο άνθρωπος. Συμβάλλει στην βιολογική διαιώνιση και αναπαραγωγή του ανθρώπινου είδους, παρέχει ασφάλεια και προστασία στα μέλη της ενώ καλύπτει  τις υλικές ανάγκεςμέσω της  οικονομικής εξασφάλισης των μελών της, ικανοποιούνται δηλαδή οι πρωταρχικές ανάγκες του ανθρώπου όπως η τροφή, η παροχή στέγης, η ένδυση-υπόδηση, η εκπαίδευση κλπ.). Αυτή η λειτουργία έχει ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση υγιούς κλίματος διαβίωσης, την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Ταυτόχρονα, προσφέρει συναισθηματική κάλυψη, ψυχική ανατροφοδότηση, καλλιέργεια  θετικών συναισθημάτων όπως αγάπη, στοργή, κλπ. Προκύπτει λοιπον, ως επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και η συναισθηματική ασφάλεια των μελών. Απότοκο αυτής αποτελεί η ολοκληρωμένη νοητική ανάπτυξη του ατόμου ( διαμόρφωση κρίσης, ενίσχυση  της μνήμης, της φαντασίας, της παρατηρητικότητας, της αντίληψης). Επίσης, το παιδί φέρει ορισμένες έμφυτες καταβολές και κλίσεις, οι οποίες, για να έρθουν στην επιφάνεια και να αναπτυχθούν, έχουν ανάγκη από τα κατάλληλα ερεθίσματα. Η οικογένεια λοιπόν, με τη συμπεριφορά της καθορίζει αν θα ανασύρει στην επιφάνεια ή θα καταστείλει τις τάσεις αυτές. Βέβαια, η οικογένεια ασκεί καθοριστική επίδραση στο νέο άνθρωπο ως προς τη χάραξη των στόχων του, την έκταση και τα όρια της φιλοδοξίας του, τόσο στον προσωπικό όσο και στον επαγγελματικό τομέα.

Επίσης στα πλαίσια της οικογένειας συντελείται η απόκτηση γνώσεων, ηθικών αξιών, η διατήρηση ηθών κι εθίμων. Μεταλαμπαδεύονται  παραδόσεις, θρησκευτικές αξίες και διαμορφώνεται η εθνική ταυτότητα των νέων. Το άτομο αποκτά, κατ’ αυτόν τον τρόπο, εθνική συνείδηση και κατακτά την μητρική γλώσσα, κατ’ επέκταση γνωρίζει στοιχειώδη στοιχεία της ιστορίας του τόπου του. Άρα κάθε νέο μέλος της οικογένειας οδηγείται σταδιακά στην αυτογνωσία και στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του.

Αν λάβουμε υπόψη μας ότι η ανάπτυξη της προσωπικότητας σημαίνει επιτυχή συνδυασμό ανάπτυξης σωματικών δυνάμεων και ηθικο-πνευματικών, νοητικών και συναισθηματικών στοιχείων, τότε η οικογένεια είναι εκείνη που θα δώσει τα πρώτα ερεθίσματα για την ανάπτυξη αυτών των στοιχείων.

Η οικογένεια ως πρωταρχική μορφή κοινωνικού συνόλου,  συμβάλλει στην ομαλή κοινωνικοποίηση των νέων μελών και στην ένταξη τους  στην κοινωνία. Ο πρώτος φορέας κοινωνικοποίησης είναι η οικογένεια. Μέσα στους κόλπους της διαμορφώνεται η πνευματική ανάπτυξη, η λογική και η κρίση του ανθρώπου. Η οικογένεια του μεταδίδει επίσης την ιδεολογία της, την κοσμοθεωρία της: Μαθαίνει στον άνθρωπο κανόνες συμπεριφοράς, αφού ενσαρκώνει κοινωνικά πρότυπα και αξίες. Μέσα στην οικογένεια το παιδί αξιολογεί και αξιολογείται, κρίνει τις δυνάμεις του και μαθαίνει να αγωνίζεται για την επίτευξη των στόχων του.

 

Η παλαιότερη οικογένεια

 

- Είχε μεγάλο συναισθηματικό δέσιμο

- Ήταν όλη η οικογένεια μαζεμένη γύρω απ’ το οικογενειακό τραπέζι

- Η μητέρα δεν εργαζόταν, ήταν πιο κοντά στα παιδιά της

- Τελετουργικά, γιορτές και σημαντικά γεγονότα (βαπτίσεις - γάμοι - αρραβώνες) γίνονταν στο σπίτι, μεγάλο συναισθηματικό δέσιμο με τις παραδόσεις και έντονες μνήμες που συνδέουν τα μέλη με το σπίτι και την οικογένεια

 

Αλλά ταυτόχρονα την χαρακτήριζε:

Αυστηρότητα ηθών που έφτανε συχνά στην υπερβολή- τυπολατρία

Συνωστισμός μελών στον ίδιο χώρο, έλλειψη προσωπικού χώρου

Κακές συνθήκες υγιεινής, ανέχεια

Αυστηρή ιεραρχία και τυφλή υπακοή στον αρχηγό της οικογένειας, περιορισμός ελεύθερης έκφρασης

Υποδεέστερη θέση της γυναίκας έναντι του άνδρα

 

Η σύγχρονη οικογένεια:

 

- Έχει ισότιμες σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της

- Η γυναίκα εργάζεται και διεκδικεί τα δικαιώματά της απέναντι στον άνδρα

- Αλλαγή ρόλων, μοίρασμα ευθυνών και αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα μέλη, συμμετέχουν όλοι ενεργά στη διαχείριση του οίκου

- Δεν υπάρχει ο «πάτερ φαμίλιας», υπάρχει διάλογος κι επικοινωνία. Οι  αποφάσεις παίρνονται από κοινού

- Σύγχρονες κατοικίες με μεγάλες ανέσεις 

- Καλές συνθήκες υγιεινής

- Βελτιωμένο βιοτικό επίπεδο της οικογένειας

- Ανεβασμένο  πνευματικό επίπεδο των γονιών 

- Παιδαγωγικές μέθοδοι στην ανατροφή των τέκνων

 

Αλλά έχει και αδυναμίες

Αύξηση των διαζυγίων – διαλυμένες οικογένειες

Η εντατική εργασία και των δύο γονέων οδηγεί στην έλλειψη ελεύθερου χρόνου- κενά στην ανατροφή των παιδιών

Η μητέρα δεν είναι τόσο κοντά στα παιδιά της – αδυναμία ελέγχου των παιδιών – ψυχολογικά προβλήματα νέων – αύξηση παραβατικής συμπεριφοράς

Λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής αυξάνονται οι συγκρούσεις ανάμεσα στα μέλη, η αποξένωση , η έλλειψη συζυγικής πίστης και τα συναισθηματικά κενά, χαλαρό δέσιμο οικογένειας

Η σύγχρονη εποχή προβάλλει νέα πρότυπα διαβίωσης στους νέους – οι νέοι έχουν την τάση να αμφισβητούν το οικογενειακό πρότυπο.

 

Τα προβλήματα της σύγχρονης οικογένειας

 

Η τεχνολογική ανάπτυξη και ο καταμερισμός της εργασίας συντέλεσαν, ώστε η οικογένεια να χάσει τον παραδοσιακό της χαρακτήρα. Διαφοροποιήθηκαν οι ρόλοι των μελών της οικογένειας, αφού αποτελεί πλέον γεγονός η χειραφέτηση της γυναίκας, η οικονομική ανεξαρτησία της, η εμπλοκή της στην παραγωγική διαδικασία.  Η είσοδος της γυναίκας στην αγορά εργασίας  και το μοίρασμα των ευθυνών επέφερε σύγχυση ρόλων και σχέσεων ανάμεσα στα μέλη και επιπτώσεις στη λειτουργία  του οικογενειακού συστήματος. Απρόσωπο συναισθηματικό κλίμα στο σπίτι  λόγω της απουσίας της μητέρας- έλλειψη τελετουργικών και ιδιαίτερων γεγονότων εντός της οικίας που να δημιουργούν έντονες μνήμες και θετικά συναισθήματα  προσμονής, αποξένωση από συγγενείς-  χαλαρό συναισθηματικό δέσιμο της οικογένειας – έλλειψη ζεστασιάς , θαλπωρής και φροντίδας.

 

Αγχωτικοί ρυθμοί ζωής- απαιτητικές εργασίες που απορροφούν όλο τον διαθέσιμο χρόνο των γονιών- έλλειψη ελεύθερου χρόνου – ελάχιστος ο χρόνος που απομένει για την οικογενειακή εστία – έλλειψη της φυσικής παρουσίας των γονιών απ’ το σπίτι – ελλιπής διαπαιδαγώγηση των νέων- ψυχολογικά κενά – παραβατικότητα νέων.

 

Ο καταναλωτισμός οδήγησε στην απόκτηση όλο και περισσότερων αγαθών και οι υλικές ανάγκες υποσκέλισαν τις συναισθηματικές. Γιατί ο υλικός ευδαιμονισμός απαιτεί περισσότερο χρόνο εργασίας που καταλήγει σε σωματική και ψυχική κόπωση και περιορίζει την κάλυψη των συναισθηματικών αναγκών της οικογένειας.Τα οικονομικά προβλήματα που αποτελούν απόρροια του καταναλωτισμού . Η αδυναμία ανταπόκρισης στις διαρκώς αυξανόμενες υλικές ανάγκες καταλήγει σε αναπόφευκτες συγκρούσεις.

 

Η απομάκρυνση απ’ τη φύση , η ζωή στις απρόσωπες μεγαλουπόλεις ,σε ψυχρές κι απρόσωπες πολυκατοικίες οδηγούν σε μεγάλα συναισθηματικά αδιέξοδα , σε συγκρουσιακές καταστάσεις , σε αίσθημα μοναξιάς τα οποία μεταφέρονται εντός της οικογένειας.

 

Ο ατομισμός του σύγχρονου ανθρώπου συντελεί στην κατάρρευση των διαπροσωπικών συναισθηματικών δεσμών. Κυριαρχεί ο εγωισμός, η ευθυνοφοβία, το ενδιαφέρον για εκπλήρωση αποκλειστικών προσωπικών οραμάτων. Οι άνθρωποι δεν υποχωρούν στις αναγκες και τις επιθυμίες των άλλων. 

 

Η τέλεση πρώιμων γάμων και η βεβιασμένη δημιουργία οικογένειας είναι αποτέλεσμα της ανωριμότητας  και συντελεί στην αδυναμία ανάληψης των οικογενειακών ευθυνών.

 

Η ανδροκρατική μορφή της οικογένειας, όπου υπάρχει. Η ανισοτιμία ανάμεσα στον άνδρα και στη γυναίκα προκαλεί σύγκρουση και επιφέρει δυσαρμονία στη συμβίωση. Αυτή η σύγκρουση έχει κυρίως αρνητικό αντίκτυπο στα παιδιά.

 

Οι οικογενειακοί δεσμοί διαβρώνονται λόγω της πολύχρονης εξάρτησης των νέων από τους γονείς λόγω ανεργίας, λόγω σπουδών κλπ. Ταυτόχρονα αυτή η εξάρτηση, δεν οδηγεί στην ωριμότητα και την ανεξαρτησία . Επιπλέον απομακρύνει τους νέους από την προοπτική δημιουργία της δικής τους οικογένειας.

 

Το χάσμα των γενεών προκαλεί συγκρούσεις στην οικογένεια αφού οι νέοι, με τη συνεχή ενημέρωση και γνώση, αμφισβητούν τις παραδοσιακές δομές και την αυθεντία των γονιών τους. Το «χάσμα των γενεών» εκφράζεται κυρίως στο ιδεολογικό επίπεδο και αυξάνει τους κλυδωνισμούς μέσα στους κόλπους της οικογένειας (έλλειψη διαλόγου και συγκρούσεις).

 

Ο αυξανόμενος αριθμός των διαζυγίων.

Η μείωση των γάμων.

Η προτίμηση συμβίωσης κυρίως από τους νέους ανθρώπους.

 

 

Συνέπειες του φαινομένου της κρίσης της οικογένειας

 

Σε ατομικό επίπεδο:

Τραυματικές εμπειρίες (ασταθής πνευματική και ψυχολογική συγκρότηση)

Αδυναμία κοινωνικοποίησης

Αδυναμία προσφοράς και δημιουργικής δράσης

Αποξένωση – αντικοινωνική συμπεριφορά (ατομικισμός – αδιαφορία για τα «κοινά»)

Δημιουργία περιθωριακών ατόμων

 

Σε κοινωνικό επίπεδο:

Η οικογένεια μεταβάλλεται σε νοσογόνο κύτταρο της κοινωνίας

Επικρατεί κοινωνική ανισότητα. Εμφανίζονται φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας (βία, εγκληματικότητα, ναρκωτικά) και γενικά αποκλίνουσα συμπεριφορά

Αποξένωση κοινωνικών σχέσεων – ενίσχυση ανταγωνιστικών σχέσεων, συγκρούσεις

Αμφισβήτηση αξιών, κρίση θεσμών, επικράτηση ρευστότητας μέσα στην κοινωνία.

Υπογεννητικότητα. Τα ζευγάρια δεν μπορούν να αναλάβουν τις ευθύνες της ανατροφής ενός παιδιού, λόγω των οικονομικών δυσκολιών της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας.

 

Μέτρα προστασίας της οικογένειας

 

Οικογενειακός προγραμματισμός και αγωγή:  Τα νέα ζευγάρια είναι αναγκαίο να έχουν πλήρη επίγνωση και πληροφόρηση για τα πιθανά προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν κατά τη δημιουργία οικογένειας.

 

Στήριξη της μητέρας: Η μητέρα είναι απαραίτητο να υποστηρίζεται , προκειμένου να είναι ικανή να ανταποκρίνεται στους πολλαπλούς ρόλους της ως εργαζόμενη, σύζυγος, μητέρα. Εκτός από τη συμβολή του συζύγου , είναι αναγκαία και η παροχή βοήθειας από την πολιτεία μέσω της δημιουργίας βρεφονηπιακών σταθμών και ολοήμερων σχολείων, μέσω της χρηματικής στήριξης σε μονογονεϊκές οικογένειες και νέες μητέρες.

Παιδεία: παροχή κατάλληλης παιδείας, ώστε τα μελλοντικά ζευγάρια να αποκτήσουν αξίες και εφόδια προκειμένου να επιτύχουν μία αρμονική συμβίωση. Τα εφόδια αυτά είναι: η ικανότητα συμμετοχής σε ένα δημιουργικό διάλογο, ο αλληλοσεβασμός, η ανάληψη ευθυνών, η ελεύθερη βούληση. Με τη βοήθεια της παιδείας είναι δυνατόν ν’ αντιμετωπιστούν μέσω του διαλόγου ,τα φαινόμενα εκείνα που αποδυναμώνουν τους δεσμούς των μελών της οικογένειας (ευδαιμονιστική αντίληψη, καταναλωτικό πνεύμα, ατομικισμός, αντικοινωνικό πνεύμα).

 

Επαγγελματική και οικονομική αποκατάσταση των νέων, οι οποίοι χωρίς το άγχος της επιβίωσης, θα μπορέσουν να δημιουργήσουν ένα ευχάριστο οικογενειακό κλίμα, απαραίτητο για την ανατροφή ευτυχισμένων παιδιών.

 

Εκσυγχρονισμός του οικογενειακού δικαίου: Να δημιουργηθεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο, το οποίο θα στηρίζει όλες τις μορφές οικογένειας και κυρίως τις πιο ευπαθείς όπως τις μονογονεϊκές.

 

Πληροφόρηση και ενημέρωση των γονιών για θέματα που αφορούν τη σωστή διαπαιδαγώγηση των παιδιών.

 

Καταπολέμηση του αυταρχισμού και την καλλιέργεια ενός κλίματος δημοκρατικής οικογενειακής ζωής.

 

Πληροφόρηση των νέων για τις οικογενειακές υποχρεώσεις, ώστε έτσι να μην προχωρούν απροετοίμαστοι προς το γάμο. Προς αυτή την κατεύθυνση μπορούν να συμβάλλουν η οικογένεια, το σχολείο και η πολιτεία.

 

Η λεγόμενη σήμερα κρίση της οικογένειας είναι μια αλλαγή που συμβαδίζει με την κοινωνική αλλαγή. Η οικογένεια ως θεσμός θα επιζήσει, δεν πρόκειται να κλονιστεί. Θα αλλάξει μορφή και θα ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής, όμως σίγουρα θα επιβιώσει σαν θεσμός. Και αυτό γιατί είναι αναντικατάστατη στον τομέα της αγωγής, στη συναισθηματική κάλυψη και την ηθική επένδυση των παιδιών. Άνθρωπος μεγαλωμένος σ’ ένα υγιές οικογενειακό περιβάλλον, σημαίνει άνθρωπος δίχως ανασφάλειες, επιθετικότητες, συμπλέγματα και απωθημένα. Εγγύηση για αυριανές υγιείς κοινωνίες.

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ - ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 

 

Ορισμοί

 

Φυσικό περιβάλλον είναι το σύνολο των φυσικών, χημικών και βιοτικών παραγόντων που επιδρούν σ’ έναν οργανισμό ή σε μια βιοκοινότητα και τελικά καθορίζουν τη μορφή και την επιβίωσή τους (Πάπυρος – Λαρούς – Μπριτάννικα).

 

Είναι το σύστημα που αποτελείται από χλωρίδα – πανίδα – ατμόσφαιρα και βρίσκεται σ’ αλληλεπίδραση με τον άνθρωπο.

 

 

Αιτίες καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος

 

οικονομικά

Η εξυπηρέτηση του οικονομικού συμφέροντος βλάπτει ποικιλότροπα τη φύση με:

την αλόγιστη ανάπτυξη της τεχνολογίας και της βιομηχανίας

την επικράτηση του οικονομικού ορθολογισμού

την καλλιέργεια της καταναλωτικής νοοτροπίας στο σύγχρονο άνθρωπο

 

η μονόπλευρη πνευματική ανάπτυξη

Τα χαρακτηριστικά της είναι:

ο τεχνοκρατικός χαρακτήρας των θετικών, κυρίως, επιστημών

η απουσία οικολογικής συνείδησης, ως αποτέλεσμα του μονομερούς προσανατολισμού του εκπαιδευτικού συστήματος

η έλλειψη προγραμματισμού σε κάθε ανθρώπινη ενέργεια σε συνδυασμό με τη φιλοσοφία του υλικού ευδαιμονισμού επιτρέπουν τον αυτοσχεδιασμό σε κάθε τομέα της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση

η επικράτηση της λανθασμένης εντύπωσης ότι η φύση μπορεί να επουλώσει όλες τις πληγές που προκαλεί η ανθρώπινη επέμβαση.

 

η έλλειψη κάθε οικολογικής πρόνοιας στην οργάνωση των σύγχρονων κοινωνιών

η αστυφιλία δημιούργησε τα υδροκέφαλα αστικά κέντρα, με απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης

προκαλούνται εμπρησμοί, προκειμένου να οικοπεδοποιηθούν δασικές εκτάσεις

τα αναρίθμητα μέσα μεταφοράς και οι βιομηχανικές μονάδες μολύνουν με τα καυσαέρια το περιβάλλον

 

τα προγράμματα των πολιτικών κομμάτων παραμένουν «γράμμα κενό»

Οι κυβερνήσεις:

αδιαφορούν στις περισσότερες περιπτώσεις καταστροφής του περιβάλλοντος, προωθώντας μια αντι-οικολογική εκβιομηχάνιση

εξυπηρετούν οικονομικά συμφέροντα και επιτρέπουν έμμεσα την οικολογική καταστροφή 

 

η έλλειψη οικολογικής συνείδησης εκφράζεται με:

την αδιαφορία για την ομαλή λειτουργία του ζωικού και φυτικoύ βασιλείου

την εκμεταλλευτική διάθεση και την απληστία που βρίσκουν αντίκρυσμα σε πράξεις καταπάτησης και καταστροφής του φυσικoύ περιβάλλοντος.

 

Συνέπειες της καταστροφής του περιβάλλοντος

 

Στον άνθρωπο

ως βιολογική υπόσταση

εμφάνιση επικίνδυνων ασθενειών

στέρηση του οξυγόνου εξαιτίας της ρύπανσης της ατμόσφαιρας με μονοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του θείου κ.λπ. 

επιβάρυνση της υγείας με την πρόκληση καρκίνου, λευχαιμίας και τερατογενέσεων από τη ραδιενέργεια

καταστροφή του όζοντος που αποτελεί απειλή για κάθε μoρφής ζωή

 

ως ψυχική υπόσταση

επίταση (μεγαλύτερη ένταση) του άγχους σε ένα δυσμενές οικιστικό περιβάλλον

προσβολή του νευρικού συστήματος του ανθρώπου, κυρίως από την ηχορύπανση

αύξηση της επιθετικότητας εξαιτίας των πιεστικών συνθηκών διαβίωσης στις πόλεις.

 

Στον οικονομικό τομέα

εξάντληση του ορυκτού πλούτου, λόγω της αλόγιστης εξόρυξής του

υποθήκευση της ζωής των επερχόμενων γενεών

αύξηση του οικονομικού ανταγωνισμού μεταξύ των πολυεθνικών εταιρειών για την εκμετάλλευση του ήδη περιορισμένου φυσικού πλούτου

 

Στη φύση

ρύπανση νερού και εδάφους από βιομηχανικά απόβλητα και χημικά λιπάσματα 

αλλαγή των κλιματολογικών συνθηκών

δημιουργία του φαινόμενου του θερμοκηπίου

 

Τρόποι αντιμετώπισης του οικολογικού προβλήματος

 

Αντιρρυπαντική τεχνολογία, αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης, χρήση βιολογικού καθαρισμού, ανακύκλωση σκουπιδιών, χαρτιού, αλουμινίου

Χρήση ήπιων μορφών ενέργειας (γεωθερμικής, ηλιακής και αιολικής).

Καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης (ιδίως μέσω της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης), ώστε ο καθένας χωριστά να ευαισθητοποιείται για το περιβάλλον αλλά και μαζική διεκδίκηση μέσα από οικολογικές οργανώσεις για λήψη αποτελεσματικών μέτρων.

Συνειδητοποίηση του προβλήματος από τις κυβερνήσεις και πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση του.

Ευαισθητοποίηση των επιστημόνων και των πνευματικών ανθρώπων γενικότερα.