ΔΙΑΛΟΓΟΣ
Ορισμός:
Διάλογος είναι η συζήτηση που γίνεται μεταξύ τουλάχιστον δύο ατόμων όπου ο καθένας εκθέτει τις απόψεις του πάνω σε ένα ζήτημα με όρους και προϋποθέσεις την ειλικρινή και καλόπιστη ανταλλαγή σκέψεων και απόψεων, ώστε να προσεγγίσουν την αλήθεια από περισσότερες πλευρές.
Είναι μια προσπάθεια προσέγγισης από δύο ή περισσότερους ανθρώπους. Αποτελεί μορφή επικοινωνίας και ανταλλαγής γνωμών, απόψεων, σκέψεων με στόχο την αναζήτηση της αλήθειας.
Είναι μία προσπάθεια αλληλογνωριμίας, αλληλοκατανόησης, αλληλοπροσέγγισης μέσω του λόγου
Μορφές διαλόγου
- Εσωτερικός διάλογος, μονόλογος με τον ίδιο του τον εαυτό. Το άτομο ασκεί αυτοκριτική και ίσως αυτοδιόρθωση, όπου κρίνει τα βιώματά του, τις σκέψεις και τις πράξεις του και αναζητά την ορθότητά τους και τα επιδοκιμάζει ή τα αποδοκιμάζει.
- Διάλογος του συγγραφέα με το κείμενό του, όποου συνδιαλέγεται με το κείμενό του, το δοκίμιό του και ταξινομεί καλύτερα το υλικό του
- Διάλογος του αναγνώστη με το βιβλίο, όπου έμμεσα έχει επικοινωνία με το συγγραφέα. Ο αναγνώστης «συζητά» με το βιβλίο κρίνει τις σκέψεις του συγγραφέα και οικοδομεί παράλληλα τη δική του γνώμη. Έτσι ο αναγνώστης μετέχει στη δημιουργική σκέψη του συγγραφέα
- Διδακτικός ή μαιευτικός ή παιδαγωγικός (ως μέσο παιδαγωγικό για τη διδασκαλία), Στόχος δεν είναι η αναζήτηση της αλήθειας, αλλά η μετάδοση της, καθώς ο δάσκαλος γνωρίζει ήδη την αλήθεια και προσπαθεί με διάφορες μεθόδους να τη μεταφέρει στο συνομιλητή του. Πρόκειται είτε για εκπαιδευτικές είτε για φιλοσοφικές συζητήσεις (Σωκράτης).
- Διάλογος ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα άτομα για ένα θέμα (κλασσική μορφή, εξωτερικός διάλογος). Το θέμα του μπορεί να είναι οποιοδήποτε: πολιτικό, αθλητικό, επικαιρικό, επιστημονικό, κοινωνικό, φιλοσοφικό, επαγγελματικό, εθνικό, πανανθρώπινο κ.ά.
- Διάλογος βουβός. Είναι όλες εκείνες οι κινήσεις του σώματος που εκδηλώνουν τις απόψεις και τις σκέψεις μας (γλώσσα του σώματος).
- Συνεδριακός διάλογος (επιστημονικός), όπου με την παράθεση απόψεων πολλών ατόμων ενημερώνοντας ουσιαστικά για τις νέες ανακαλύψεις ή θέσεις τους.
Τι επιδιώκουμε από το διάλογο;
- την αναζήτηση της αλήθειας
- τη φώτιση από διάφορες πλευρές της αλήθειας για ένα συγκεκριμένο ζήτημα.
- να πεισθεί ο συνομιλητής, όταν το άτομο θεωρεί ότι γνωρίζει την αλήθεια και προσπαθεί να τη μεταδώσει στο συνομιλητή του.
Η αξία του διαλόγου
- ο διάλογος καλλιεργεί τη δημοκρατία και την ελευθερία έκφρασης των απόψεών μας.
- καλλιεργεί δημιουργικά την κριτική σκέψη και την ανεξαρτησία της σκέψης.
- βοηθάει στη διατήρηση της ειρήνης (διάλογος διαφωνούντων κρατών).
- αναπτύσσεται ο πολιτισμός, καλλιεργούνται οι τέχνες και οι επιστήμες.
- παράγεται επιστημονικό και παιδαγωγικό ήθος.
Προϋποθέσεις για σωστό διάλογο
- Το άτομο να θεωρεί ότι δεν ελέγχει τις απόψεις των άλλων, αλλά δοκιμάζει την ευστάθεια των επιχειρημάτων τους και την πιστότητα της δικής του άποψης.
- Το άτομο πρέπει να προσέρχεται στο διάλογο με τόση προθυμία να πειστεί όση και να πείσει. Να είναι καταδεκτικό ότι δεν κατέχει μόνο αυτός τη δύναμη της αλήθειας, αλλά ότι μπορεί να τη μάθει ή έστω ένα τμήμα της από τους συνομιλητές του.
- Ο συνομιλητής δεν πρέπει να βιάζεται, αλλά οφείλει να περιμένει να ολοκληρώσουν την άποψή τους και τις σκέψεις του και οι υπόλοιποι. Παρατηρώντας τις σκέψεις των άλλων, ωριμάζει τη δική του άποψη. Προσφέρει πιο πολλά με την προσεκτική ακρόαση ή ερευνητικό του βλέμμα για ένα γόνιμο διάλογο.
- Να μην υπάρχει άλλο κίνητρο πέρα από την πειθώ και την εξακρίβωση της αλήθειας (εξυπηρέτηση φίλων, κολακεία ισχυρότερων, προσωπικό όφελος κλπ).
- Να μην υπάρχουν είδωλα, προκαταλήψεις, ρατσισμός. Η προσωπική απελευθέρωση του ατόμου από το δογματισμό ευνοεί τη λειτουργία του διαλόγου.
- Απαιτείται ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Δεν μπορεί να υπάρχει γόνιμος διάλογος σε καθεστώτα καταπιεστικά ή σε μια κοινωνία σκλαβωμένων ανθρώπων. Να δίνεται το δικαίωμα στον κάθε ένα συνομιλητή να εκφραστεί ελεύθερα χωρίς να διακόπτεται ή να παρεμποδίζεται με όποιο τρόπο.
- Να μην χρησιμοποιούνται στοιχεία ανεξακρίβωτα ή ανεπιβεβαίωτα, γιατί τότε απομακρύνεται από την αλήθεια και κινδυνεύει να φανεί αστείος στον περίγυρο και δεν μπορεί να πείσει
- Συμπερασματικά, ο διάλογος δεν είναι τίποτε άλλο από την προσέγγιση της αλήθειας και πειθούς. Ωστόσο, ένας πετυχημένος διάλογος δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στην ελευθερία, την ηρεμία των ομιλητών και την υπομονή με σωστή κι οργανωμένη επιχειρηματολογία.
Λόγοι αλλοίωσης της αξίας του Διαλόγου
Η προσπάθεια επιβολής της προσωπικής άποψης απομακρύνει από το ειδοποιό χαρακτηριστικό του διαλόγου, την εύρεση της αλήθειας.
Ο φανατισμός, ο δογματισμός, η έλλειψη νηφαλιότητας, η εμμονή στην υπερίσχυση των προσωπικών απόψεων.
Η μοναξιά, η εσωστρέφεια και ο αγχώδης ρυθμός της αστικής ζωής αντιστρατεύονται την επικοινωνία, επομένως και το διάλογο.
Η δασκαλοκεντρική εκπαίδευση και ο γενικότερος τρόπος αγωγής δεν καλλιεργούν το διάλογο.
Ο αμείλικτος ανταγωνισμός σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο αποδυναμώνει κάθε προσπάθεια διαλεκτικής προσέγγισης.
Η χρήση στρατιωτικής και οικονομικής δύναμης αντί του διπλωματικού διαλόγου σε διεθνείς και διακρατικές σχέσεις.
Επιπλέον αρχές/προϋποθέσεις του διαλόγου (για να έχει θετικά αποτελέσματα)
• Ο διάλογος γίνεται με στόχο να πείσουμε κάποιον όταν εκτιμούμε ότι σφάλλει σε κάποια θέση στηριγμένος σε λάθος επιχειρήματα ή δεν βλέπει κάποιες παραμέτρους που τελικά οδηγούν σε άλλη θέση και στάση. Στο διάλογο δεν πάμε να σώσουμε τις ιδέες μας, αλλά την αλήθεια (Παπανούτσος)
• Απαιτείται η απαλλαγή από είδωλα ή αυθεντίες (για να πλησιάσουμε την αλήθεια με τρόπο αμερόληπτο).
• Μπαίνουμε στο διάλογο όχι με στόχο μόνο να πείσουμε, αλλά και με προθυμία να πειστούμε.
• Στόχος πρέπει να είναι η βελτίωση των απόψεων και η ετοιμότητα να τροποποιούμε τη γνώμη μας.
• Δεν ελέγχουμε τις αρχές του άλλου, αλλά δοκιμάζουμε την ευστάθεια των επιχειρημάτων του και την πληρότητά τους.
• Να μη βιαζόμαστε να μιλήσουμε, αλλά να παρακολουθούμε με προσοχή όσα λέγονται κάθε φορά. Η δημοκρατία επιβάλλει πρώτα να ακούμε κάποιον και έπειτα να εκθέτουμε τις δικές μας απόψεις ή να διαφωνήσουμε με τις θέσεις του άλλου.
• Σημαντική είναι η απαιτούμενη ηρεμία κατά το διάλογο και όχι ο καυστικός σχολιασμός και η ανύψωση της φωνής γιατί τότε απομακρυνόμαστε από τους στόχους του και τη δημοκρατία (καυγάς).
• Απαιτείται να υπάρχουν έτοιμα αποδεικτικά στοιχεία (επιχειρήματα) και όχι ανεξακρίβωτα ή σοφιστείες που δεν είναι καθολικά αποδεκτές (τεχνάσματα ή απλά αληθοφανή στοιχεία)
• Σημαντική είναι η αρχή της απομάκρυνσης όταν αντιλαμβανόμαστε ότι δεν υπάρχει κλίμα κατάλληλο από την πλευρά των συνομιλητών.
Αποτέλεσμα - Διαπίστωση
Η κοινωνία της αλήθειας προϋποθέτει πάντα διάλογο. Ο μονόλογος είναι ακοινώνητος και αποτελεί εκτροπή από τη φυσική πορεία. Δυστυχώς σήμερα, ο μονόλογος χρησιμοποιείται στις περισσότερες μορφές του στην παιδεία, την κρατική διοίκηση και σχεδόν σε κάθε έκφραση της καθημερινότητας. Ο πραγματικός διάλογος θα έλυνε πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία μας, αν γινόταν με γνώμονα την αλήθεια και τη δημοκρατία
Προϋποθέσεις Εποικοδομητικού Διαλόγου
Ο διάλογος ευδοκιμεί σε δημοκρατικό περιβάλλον, καθώς απαιτείται η απρόσκοπτη κοινοποίηση των σκέψεων.
Σεβασμός και ανεκτικότητα στις απόψεις του συνομιλητή, ακόμα και σε περίπτωση διαφωνίας. Για τη διαλογική επικοινωνία χρειάζεται η ύπαρξη αντιλογίας. Σε διαφορετική περίπτωση, η συνομιλία καταντά μονόλογος. Η διαφωνία καθίσταται το «οξυγόνο» του διαλόγου.
Μετριοπάθεια, διαλλακτικότητα και μη διεκδίκηση του αλάθητου. Δεν είναι κανείς παντογνώστης και τίποτα αναμφισβήτητο.
Αποδέσμευση από προκαταλήψεις, δογματικές αντιλήψεις και φανατισμό.
Διαλέγονται επιτυχέστερα οι συνομιλητές που βρίσκονται σε παρόμοιο πνευματικό επίπεδο.
Η αυτοκυριαρχία, η απουσία εριστικού πνεύματος και η ψυχική ηρεμία των διαλεγομένων αποτελούν βασικά προαπαιτούμενα μιας ομαλής συζήτησης. Ο εκνευρισμός και η ένταση δηλώνουν προσπάθεια επιβολής, όχι αναζήτησης της αλήθειας. Να αφήνουμε τον συνομιλητή μας να εκφράσει ολοκληρωμένα τις σκέψεις του και ύστερα να απαντούμε.
Η διατύπωση των απόψεων πρέπει να είναι σαφής.
Επιβάλλεται να δίνονται ακριβείς πληροφορίες και σχετικές με το θέμα. Οι συνεχείς παρεκβάσεις και οι αλλεπάλληλες μεταπηδήσεις από το ένα θέμα στο άλλο προκαλούν σύγχυση και καθιστούν το διάλογο ατελέσφορο.
Η καλή γνώση του θέματος και η σφαιρική προσέγγισή του.
Η ειλικρίνεια, η ρεαλιστική επιχειρηματολογία και η εντιμότητα.
Σημασία Διαλόγου
Για το άτομο
Πνευματικός τομέας:
Η διαλογική αναζήτηση της αλήθειας με τη συνακόλουθη επιχειρηματολογία αφυπνίζει τις πνευματικές δυνάμεις, οξύνει τις νοητικές ικανότητες και την κριτική αντίληψη.
Οδηγεί στην ενατένιση της αλήθειας και στην απόκτηση της αυτογνωσίας μέσω της ενδοσκόπησης.
Δίνει τη δυνατότητα στο σκεπτόμενο άνθρωπο να διαμορφώσει τη δική του απροκατάληπτη και ελεύθερη γνώμη.
Κοινωνικός τομέας:
Με το διάλογο επιλύονται διαφορές και εξασφαλίζεται η ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων.
Κοινωνικοποιείται το άτομο με την ενεργό συμμετοχή του στα κοινά, την αναγνώριση των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων και την ανάπτυξη δεσμών πραγματικής φιλίας μέσω της διαλεκτικής επικοινωνίας.
Ηθικός τομέας:
Καλλιεργεί τις ηθικές αρετές, καθώς το άτομο αντιλαμβάνεται τις αδυναμίες του και επιδιώκει τη βελτίωσή του.
Με την αναζήτηση της αλήθειας και το σχηματισμό προσωπικών απόψεων, ο άνθρωπος διαμορφώνει την προσωπικότητά του.
Πολιτικός τομέας:
Πολιτικοποιεί το άτομο με τη δυνατότητα της ελεύθερης διατύπωσης των απόψεών του και την άσκηση κριτικής στην εξουσία.
Με τις θέσεις και τις αντιθέσεις του διαλόγου αναλύονται τα διάφορα ζητήματα και λαμβάνονται ορθότερες πολιτικές αποφάσεις.
Ο διάλογος ενισχύει την πολυφωνία και την ελευθεροστομία. Έτσι, υποστηρίζει το ιδανικό της δημοκρατίας.
Ψυχολογικός τομέας:
Η επικοινωνία απαλλάσσει από τη μοναξιά και την εσωστρέφεια, τονώνει την αισιοδοξία και την αυτοπεποίθηση.
Με τη λογική προσέγγιση των πραγμάτων, ο διάλογος περιστέλλει τον υπερβολικό και αρνητικό συναισθηματισμό. Με την πειστική επιχειρηματολογία μειώνονται τα φαινόμενα βίας και εγκληματικότητας.
Οικονομικός τομέας:
Η επαγγελματική επιτυχία στηρίζεται στο διάλογο με τη μορφή της συνεργασίας.
Για την κοινωνία
Στον κοινωνικό τομέα:
Διασφαλίζεται η κοινωνική γαλήνη με την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών ανάμεσα στις κοινωνικές ομάδες.
Παραμερίζει τη μισαλλοδοξία και το φανατισμό και ενισχύει τη συλλογικότητα, τον αλληλοσεβασμό και την αλληλεγγύη.
Αναπτύσσονται ορθές διαπροσωπικές σχέσεις, στηριγμένες στην ειλικρίνεια και την εντιμότητα.
Στον οικονομικό τομέα:
Παρατηρείται συνεχής οικονομική ανάπτυξη ως αποτέλεσμα της δημιουργικής συνεργασίας του κοινωνικού συνόλου.
Στον πολιτικό τομέα:
Πραγματώνεται η δημοκρατία, αφού ο διάλογος με τον πλουραλισμό των απόψεων και τη συνδιαλλαγή αποτελεί την πεμπτουσία του πολιτεύματος. Με την κριτική ελέγχεται κάθε είδους αυθαιρεσία, κατοχυρώνονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, απονέμεται κοινωνική δικαιοσύνη και επικρατεί αξιοκρατία.
Στο διεθνή χώρο, μέσω του διαλόγου επιτυγχάνεται η παγίωση της παγκόσμιας ειρήνης, η επίλυση πανανθρώπινων διαφορών και η σύσφιξη των διεθνών σχέσεων.
Στον πνευματικό τομέα:
Αναπτύσσονται οι επιστήμες, τα γράμματα και οι τέχνες με τη συνεργασία και την ανταλλαγή απόψεων. Η διαλεκτική είναι η εγκυρότερη φιλοσοφική και επιστημονική μέθοδος για την εύρεση της αλήθειας.
Ο διάλογος, όπως θεμελιώθηκε από τον Σωκράτη, συνεχίζει να αποτελεί την πιο αποτελεσματική διδακτική μέθοδο, γιατί οδηγεί στην καλύτερη αφομοίωση των θεμάτων που συζητούνται, επιτρέπει την κατάθεση των προσωπικών απόψεων και καλλιεργεί το αίσθημα ευθύνης.
Διευκολύνει τις πολιτιστικές ανταλλαγές.
Συμβάλλει στη συνεργασία της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας.
Στον εθνικό τομέα:
Αποβάλλονται οι ακραίες εθνικιστικές αντιλήψεις με την ισότιμη και δημοκρατική συνεργασία των λαών για την αντιμετώπιση κοινών παγκόσμιων προβλημάτων.
Η απουσία διαλόγου
Οδηγεί στην αδράνεια,
την παθητικότητα και την πνευματική νωθρότητα.
Νεκρώνει τη σκέψη, την κριτική ικανότητα, τον προβληματισμό και οδηγεί στην
αδιαφορία και τη μαζοποίηση.
Καλλιεργεί την καχυποψία, την αυθαιρεσία, την ανωριμότητα, το δογματισμό, το
μονόλογο.
ΔΙΑΤΡΟΦΗ - ΥΓΕΙΑ - ΦΤΩΧΕΙΑ - ΠΕΙΝΑ
Η διατροφή μας, δηλαδή τι τρώμε, πότε τρώμε, πόσο τρώμε και πώς τρώμε έχει μεγάλη επίδραση στη σωματική και ψυχική υγεία του ανθρώπου. Ο ανθρώπινος οργανισμός έχει ανάγκη από τροφή:
για να έχει κανονική θερμοκρασία
για να γίνονται κανονικά οι εσωτερικές του λειτουργίες, δηλαδή η αναπνοή και η κυκλοφορία του αίματος
για να μπορεί να εργάζεται αποδοτικά
για να μπορεί να χαίρεται τη ζωή
Με την τροφή ο άνθρωπος παίρνει ενέργεια, η οποία υπολογίζεται σε θερμίδες
Τα φαγητά περιέχουν όλες τις θρεπτικές ουσίες τις οποίες έχει ανάγκη το σώμα μας για να μεγαλώσει, να κρατηθεί σε φόρμα, να διορθώσει καμιά…ζημιά στα κύτταρά του, για να κινηθεί, να σκεφτεί, να διαβάσει… τέλος πάντων να ζήσει! Αυτές οι θρεπτικές ουσίες είναι οι Πρωτεΐνες, τα Λίπη, οι Υδατάνθρακες, οι Βιταμίνες, τα Άλατα και το Νερό, τα ίδια ακριβώς στοιχεία που αποτελούν και το σώμα μας. Για να έχουμε μία ισορροπημένη διατροφή πρέπει να έχουμε ποικιλία στα τρόφιμα που τρώμε και να διαλέγουμε την σωστή ποσότητα για να είμαστε σίγουροι ότι παίρνουμε τις θρεπτικές ουσίες που χρειαζόμαστε. Από τα τρόφιμα παίρνουμε τα «καύσιμα» που χρειάζεται ο οργανισμός για να κάνει τις λειτουργίες του (να χτυπήσει η καρδιά, να αναπνεύσω, να πάω στη δουλειά, να πάω στο σχολείο, να βγω για παιχνίδι, κ.τ.λ.).
Ως διατροφή ορίζεται ο τρόπος που τρεφόμαστε. Με την πάροδο του χρόνου η έννοια της επεκτάθηκε περισσότερο και περιλαμβάνει όχι μόνο τα οφέλη που αποκομίζουμε από μια σωστή διατροφή αλλά και τις ασθένειες που προκύπτουν όταν αυτή είναι ανεπαρκής ή ελλιπής. Η διατροφή (από τα λατινικά nutrire: να θρέψει) υποδεικνύει τις επεξεργασίες από τις οποίες ένας άνθρωπος μεταβολίζει τα τρόφιμα για να εξασφαλίσει τη λειτουργία του.
Η διατροφή είναι επίσης μια πολύπλευρη επιστήμη, που περιλαμβάνει δύο μεγάλους άξονες:
Τη φυσιολογία της διατροφής που αντιμετωπίζει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός εκτελεί το μετασχηματισμό των τροφίμων, δηλαδή τις μεταβολικές διεργασίες. Αυτό περιλαμβάνει τη μελέτη του ρόλου των θρεπτικών μακροσυστατικών και μικροσυστατικών στο επίπεδο των βιοχημικών μηχανισμών και τις συνέπειες τους στους ιστούς, ανάμεσα 8 στην ενέργεια που απορροφιέται και την ενέργεια που ξοδεύεται από τον οργανισμό.
Τη ψυχολογία της διατροφής που αναλύει την τροφική συμπεριφορά του ατόμου ή της ομάδας. Δίνει έμφαση σε ερωτήματα όπως «γιατί τρώμε;» ή «πώς διαλέγουμε τα τρόφιμά μας;». Στον άνθρωπο, αυτά τα ερωτήματα σχετίζονται με περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως το κατασκευασμένο περιβάλλον, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τις πολιτικές της υγείας, καθώς επίσης με τα χαρακτηριστικά του όπως τα εισοδήματά του ή την «κουλτούρα» του.
Η
σημασία της διατροφής στην υγεία και στη ζωή μας
και μέταλλα αλλά μέσα σε αυτές τις ουσίες περιέχονται άλλα συστατικά πολύ δυναμικά και ουσιαστικά για την υγεία μας.
Η διατροφή είναι σημαντική σε κάθε στάδιο της ζωής μας σαν
«καύσιμο» για την καλή φυσική κατάσταση είναι υπεύθυνη για τη σωματική,
πνευματική και μαθησιακή ανάπτυξη του παιδιού.
Διασφαλίζει
μια υγιεινή εγκυμοσύνη και ένα πετυχημένο θηλασμό (δείτε εδώ: συνέπειες
καπνίσματος στην εγκυμοσύνη).
Η διατροφή σε συνδυασμό με την άσκηση βοηθά σε μια παραγωγική ζωή και μειώνει τους κινδύνους για ορισμένα προβλήματα υγείας.
5 από τις 10 κύριες αιτίες ανικανότητας ή/ και θανάτου (καρδιοπόθειες, ορισμένα είδη καρκίνου, διαβήτης, εγκεφαλικό/ κυκλοφορικά προβλήματα, οστεοπόρωση) είναι άμεσα συνδεδεμένα με την κακή διατροφή.
Η σωστή διατροφή είναι ο θεμέλιος λίθος για την υγεία αφού συμβάλλει στην πρόληψη και θεραπεία διάφορων προβλημάτων υγείας. Ενώ η κακή διατροφή μπορεί να είναι θανατηφόρα.
Συμβάλλει στη μείωση των κινδύνων παχυσαρκίας, υπέρτασης, υπερλιπιδαιμίας, χολολιθίασης, νεφρολιθίασης, σιδηροπενικής αναιμίας- οι οποίοι αποτελούν παράγοντες κινδύνου για σοβαρότερα προβλήματα υγείας.
Ο Ιπποκράτης πριν από περισσότερο από 2000 χρόνια είπε: «Άφησε το φαγητό να είναι το φάρμακο σου και το φάρμακο να είναι το φαγητό σου.» Η σημασία της διατροφής είναι πλέον αποδεδειγμένη γι' αυτό και θεωρείται το προληπτικό μέσο για διάφορα προβλήματα υγείας όπως παχυσαρκία, καρδιοπάθειες, διαβήτη, ορισμένα είδη καρκίνου.
Τώρα, παρά ποτέ οι επιστήμονες άρχισαν να διαπιστώνουν ότι το φαγητό που τρώμε παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία μας. Ένα δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να προσφέρει προστασία από ένα απλό κρυολόγημα μέχρι και από ορισμένα είδη καρκίνου, καταπολεμά την κόπωση και τον πυρετό, βοηθά τον οργανισμό να προβάλει αντίσταση. Πάνω από όλα όμως, η φυσική άμυνα του οργανισμού βασίζεται στην ποιότητα της διατροφής του ατόμου. Στην πραγματικότητα, παρόλο που ένα «μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα», μια ισορροπημένη διατροφή από όλες τις ομάδες τροφών (φρούτα, λαχανικά, ψωμί/δημητριακά, γάλα, κρέας/ κοτόπουλο/ψάρι, λάδι) μπορεί να μειώσει τους κινδύνους για προβλήματα υγείας.
Έρευνες παγκοσμίως έδειξαν ότι άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες φρούτων και λαχανικών, παρουσιάζουν λιγότερα κρούσματα καρδιοπαθειών και καρκίνου. Επίσης, η προσθήκη στη διατροφή ολοσίταρων δημητριακών με πολλές φυτικές ίνες, μπορεί να συμβάλει στη μείωση της χοληστερόλης και την κανονική λειτουργία του εντέρου ( αποφυγή δυσκοιλιότητας) και αποτροπή του καρκίνου, καθώς και τη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος για τους διαβητικούς.
Όλοι μας ξέρουμε ότι οι σαλάτες και τα λαχανικά προσφέρουν αναγκαίες για τον οργανισμό βιταμίνες
Μία από τις ομάδες αυτών των φυσικά παραγόμενων συστατικών είναι τα «φυτοχημικά» τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο για προστασία εναντίον του καρκίνου και άλλων παθήσεων. Χωρίς αυτά τα συστατικά ο ανθρώπινος οργανισμός δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει κανονικά.
Επίσης οι αντιοξειδωτικές ουσίες ( βιταμίνες Α, C, Ε,) μαζί με το σελήνιο και το φυλλικό οξύ προστατεύουν τον οργανισμό από ορισμένα είδη καρκίνου και καρδιοπαθειών.
Πρόληψη και καλή υγεία
Συμπέρασμα: Η σωστή διατροφή είναι προληπτικό μέσο για διάφορα προβλήματα υγείας.
Διατροφή και Υγεία
Ένας από τους πλέον βασικούς παράγοντες για τη διασφάλιση της υγείας των ατόμων είναι ο συνδυασμός συστηματικής άθλησης και ισορροπημένης υγιεινής διατροφής. Η απουσία σωματικής άσκησης και οι κακές διατροφικές συνήθειες οδηγούν στην αύξηση του σωματικού βάρους, καθώς και στη υπονόμευση της ορθής λειτουργίας του οργανισμού.
Το ζήτημα της παχυσαρκίας
Σήμερα, περισσότεροι από τους μισούς Ευρωπαίους ενήλικες είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Εάν συνεχιστεί η κατάσταση αυτή, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο διαβήτης και ορισμένα είδη καρκίνου θα απειλούν όλο και περισσότερο την ποιότητα ζωής μας, τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και τη ζωτικότητα της οικονομίας μας.
Επιπλέον, έχει κάνει την εμφάνισή της μια γενιά παιδιών με υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας. Η γενιά αυτή κινδυνεύει με υποβαθμισμένη ποιότητα ζωής σήμερα αλλά και στο μέλλον. Τα παιδιά αυτά έχουν πολύ μεγάλες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες για όλη τους τη ζωή, εγκλωβισμένοι σε έναν φαύλο κύκλο. Επιπλέον, ως μελλοντικοί φορολογούμενοι, ίσως καταλήξουν να πληρώνουν περισσότερες ιατροφαρμακευτικές δαπάνες, καθώς τα συστήματα υγείας επιβαρύνονται όλο και περισσότερο με το αυξανόμενο κόστος των χρόνιων παθήσεων.
- Το θετικό στοιχείο είναι ότι όλες αυτές οι νόσοι είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμες. Μπορούμε επομένως να αποφύγουμε τις αρνητικές επιπτώσεις τους, καθώς είναι στενά συνδεδεμένες με τον τρόπο ζωής μας, κυρίως τη διατροφή και το βαθμό της σωματικής άσκησης. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να περιμένουμε μια επιστημονική ανακάλυψη ή μια μαγική συνταγή για να μάθουμε τι πρέπει να κάνουμε. Θα έχουμε ήδη επιτύχει πολλά αν διασφαλίσουμε ότι τα παιδιά μας θα έχουν πρόσβαση σε ισορροπημένα και υγιεινά γεύματα στα σχολεία και στους παιδικούς σταθμούς, πίνουν πολύ νερό και ασκούνται τακτικά.
Παράλληλα, έχει εξίσου μεγάλη σημασία να τα προστατεύσουμε από την επιθετική διαφήμιση και να περιορίσουμε τον χρόνο που περνούν μπροστά σε κάθε είδους οθόνη, αξιοποιώντας ταυτόχρονα στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρουν για την υγεία οι κινητές εφαρμογές και οι σύγχρονες τεχνολογίες εκπαίδευσης και ενημέρωσης των παιδιών σε θέματα υγιεινού τρόπου ζωής.
Πιθανά αίτια για τις επιζήμιες διατροφικές συνήθειες
- Σημαντικό ρόλο στην αλλοίωση των διατροφικών συνηθειών διαδραματίζει ο σύγχρονος τρόπος ζωής με τις πολλαπλές υποχρεώσεις και τους γοργούς ρυθμούς. Πλέον πολλές οικογένειες δεν μπαίνουν στη διαδικασία να μαγειρεύουν καθημερινά, ώστε να έχουν τον έλεγχο των τροφίμων που καταναλώνουν∙ πλέον είτε παραγγέλνουν φαγητό είτε τρώνε έξω, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε ανθυγιεινές και παχυντικές επιλογές.
- Η διατροφή έχει γίνει στις μέρες μας αντικείμενο έντονης εμπορευματοποίησης με τις διάφορες εταιρείες να επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την ανάγκη των ανθρώπων να ετοιμάζουν όλο και πιο γρήγορα τα γεύματά τους. Κυκλοφορούν έτσι επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία με μια ελάχιστη προεργασία είναι έτοιμα προς κατανάλωση. Προπαρασκευασμένα, δηλαδή, γεύματα, τα οποία ενώ καλύπτουν το ζητούμενο της γρήγορης ετοιμασίας, δεν ανταποκρίνονται εντούτοις στο σημαντικότερο ζητούμενο της υψηλής διατροφικής αξίας και ποιότητας.
- Αρνητική είναι η επίδραση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και ειδικότερα των διαφημίσεων που προβάλλονται σε αυτά, εφόσον προωθούνται συνεχώς προϊόντα ή καταστήματα γρήγορου φαγητού που δεν αποτελούν προτάσεις ποιοτικής διατροφικής αξίας. Με γνώμονα το χρηματικό κέρδος και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο αντίκτυπος στην υγεία των πολιτών, διαμορφώνεται μέσω των διαφημιστικών μηνυμάτων ένα διατροφικό πρότυπο εξαιρετικά επιζήμιο και ανθυγιεινό.
- Παρά το γεγονός ότι για χρόνια στη χώρα μας οι πολίτες ακολουθούσαν τη Μεσογειακή Διατροφή, που αποτελούσε ένα ιδανικό διατροφικό πρότυπο με άριστα οφέλη για την υγεία, παρατηρείται πλέον η απομάκρυνση από αυτό και η διαμόρφωση ενός νέου τρόπου διατροφής στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η κατανάλωση κρέατος. Τα λαχανικά, τα φρούτα και τα όσπρια, που είναι τόσο ωφέλιμα, υποχώρησαν προς χάρη του κρέατος, η υπερβολική κατανάλωση του οποίου έχει οδηγήσει κατ’ ανάγκη στη προσφορά ολοένα και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων. Η άλλοτε παραδοσιακή κτηνοτροφία έχει αντικατασταθεί από μια βιομηχανική παραγωγή που έχει αγγίξει φρενήρεις ρυθμούς και διοχετεύει στην αγορά κάκιστης ποιότητας κρέας. Έτσι, η επιλογή αυτή, που είναι ούτως ή άλλως επιζήμια, γίνεται αίφνης ακόμη πιο επικίνδυνη, αφού δεν υπάρχει λόγω της υπερβολικά αυξημένης ζήτησης η δυνατότητα να δοθεί έμφαση στην ποιότητα του προσφερόμενος κρέατος.
- Στην αλλοίωση των διατροφικών μας συνηθειών έχει συμβάλει φυσικά και η πληθώρα βιομηχανικά επεξεργασμένων τροφίμων που έχουν κατακλύσει την αγορά. Προϊόντα γεμάτα ζάχαρη και συντηρητικά που ξεγελούν τον καταναλωτή με τις σκοπίμως ελκυστικές συσκευασίες τους, εκμεταλλεύονται την προδιάθεση των ανθρώπων για ό,τι δίνει την εντύπωση του νόστιμου, παραγνωρίζοντας πλήρως κάθε έννοια διατροφικής αξίας. Ιδίως τα μικρά παιδιά που αγαπούν τα γλυκά τρόφιμα παρασύρονται στη συνεχή κατανάλωση τέτοιων προϊόντων, χωρίς να υποψιάζονται καν το πόσο επιζήμια είναι αυτά για την υγεία τους.
Ενώ παλαιότερα το ιδανικότερο επιδόρπιο ήταν κάποιο φρούτο εποχής, από τα τόσα που προσφέρει εν αφθονία η ελληνική γη, πλέον κάθε γεύμα συνοδεύεται από κάποιο βιομηχανικό προϊόν που έχει ως βάση του τη ζάχαρη.
Διατροφικές διαταραχές
Νευρική ανορεξία (κατά μεταφορά του ξένου όρου anorexia nervosa∙ ορθότερα ψυχογενής ανορεξία) η παθολογική αποστροφή προς το φαγητό, η οποία οφείλεται σε ψυχολογικά αίτια και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο.
Ψυχογενής βουλιμία: ακατάσχετη πείνα που οφείλεται σε ψυχοπαθολογικά αίτια. Το άτομο αφού καταναλώσει μεγάλες ποσότητες φαγητού, επιχειρεί κατόπιν να απαλλαγεί από τις περιττές θερμίδες είτε κάνοντας εμετό ή λαμβάνοντας καθαρτικά.
- Τα προβαλλόμενα πρότυπα ομορφιάς που δίνουν έμφαση στο αδύνατο σώμα -ιδίως σε ό,τι αφορά τις γυναίκες- προκαλούν έντονη ψυχολογική πίεση, κυρίως σε άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση, τα οποία και καταλήγουν να επιχειρούν με ανορθόδοξους τρόπους την προσέγγιση αυτής της ιδεατής σωματικής εικόνας. Νεαρά άτομα, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους τη ζημιά που προκαλούν στον οργανισμό τους, καταφεύγουν σε εξαντλητικές δίαιτες ή αποβάλλουν βιαίως το φαγητό που έχουν καταναλώσει, μόνο και μόνο για να χάσουν βάρος και να πλησιάσουν περισσότερο τα αδύνατα σώματα που κατακλύζουν τα περιοδικά μόδας και τις διαφημίσεις.
Έτσι, η εμφανώς επεξεργασμένη εικόνα των μοντέλων που εμφανίζονται στις διάφορες διαφημίσεις προϊόντων, έχει καταλήξει να αποτελεί το επιδιωκόμενο πρότυπο για πολλές νέες κοπέλες, οι οποίες είναι πρόθυμες να ταλαιπωρήσουν με κάθε πιθανό τρόπο τον εαυτό τους προκειμένου ν’ αποκτήσουν σώμα αντίστοιχων αναλογιών.
- Υπεύθυνη για τις διατροφικές διαταραχές είναι και η τάση της κοινωνίας να αντιμετωπίζει με αρνητικό τρόπο τα υπέρβαρα άτομα. Τα δίχως ευαισθησία σχόλια συμμαθητών στο χώρο του σχολείου ή ακόμη και συνεργατών στο χώρο εργασίας, έχουν ιδιαίτερα έντονο αντίκτυπο στην ψυχολογία ενός ατόμου που για οποιονδήποτε λόγο είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Είναι αισθητή η απουσία της επιθυμητής εκείνης νοοτροπίας αποδοχής του άλλου ανθρώπου, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η εξωτερική του εμφάνιση.
Ενώ, θα πρέπει να σημειωθεί, πως σε περιπτώσεις που τα δηκτικά σχόλια των άλλων -ιδίως κατά την εφηβική ηλικία- είναι συνεχή, και δεν επέρχεται η έγκαιρη επέμβαση για την αποτροπή τους, οι επιπτώσεις στην ψυχολογία του υπέρβαρου ατόμου είναι συντριπτικές.
- Τα πρότυπα ομορφιάς και η αρνητική αντιμετώπιση από τον κοινωνικό περίγυρο, προστίθενται συχνά στην αίσθηση του υπέρβαρου ατόμου πως μόνο αν αποκτήσει ένα ιδανικό σωματικό βάρος θα μπορέσει να απολαύσει πλήρως τη ζωή -όπως θεωρεί ότι την απολαμβάνουν οι άλλοι-, κι αυτό το ωθεί κάποτε σε ακρότητες ως προς τις διατροφικές του συνήθειες, είτε γιατί θέλει να φτάσει πολύ γρήγορα στο επιθυμητό αποτέλεσμα είτε γιατί δεν μπορεί να ακολουθήσει ένα απολύτως ισορροπημένο διαιτολόγιο.
- Τα άτομα νέας ηλικίας θεωρούν πως πολλές πτυχές του βίου τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το σωματικό τους βάρος. Θεωρούν, λοιπόν, πως αναγκαία προϋπόθεση για την εύρεση ερωτικού συντρόφου, για τη δυνατότητα ουσιαστικής διασκέδασης, για την αύξηση των επαγγελματικών ευκαιριών, αλλά και για την απαλλαγή από την ειρωνική αντιμετώπιση των άλλων, είναι η με όποιο κόστος απόκτηση ενός αδύνατου σώματος.
Προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος
- Απολύτως καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση τόσο του ζητήματος της κακής διατροφής, όσο και των διατροφικών διαταραχών είναι η έγκαιρη και πλήρης ενημέρωση σχετικά με τα θέματα διατροφής και τη στενή διασύνδεση της σωματικής και πνευματικής υγείας με την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου διατροφής.
Ήδη από τις πρώτες τάξεις του σχολείου θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην κατάλληλη παρουσίαση των ποικίλων ωφελειών που παρέχει η σωστή διατροφή, όπως και η ανάδειξη των συνεπειών που έχει η κατανάλωση τροφών κακής ποιότητας ή χαμηλής διατροφικής αξίας. Τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν από μικρή ηλικία να προσπερνούν τα βιομηχανικά διατροφικά προϊόντα ως ολέθρια για την υγεία τους και να αποζητούν τις αγνές εκείνες τροφές που προσφέρει η γεωργική παραγωγή της χώρας. Τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, το ελαιόλαδο κ.λπ., θα πρέπει να λάβουν εκ νέου την πρωτοκαθεδρία στη διατροφή των ανθρώπων.
- Εκπαιδευτικοί και γονείς οφείλουν να συνεργαστούν με κοινό στόχο την εδραίωση μιας υγιούς αντίληψης απέναντι στο θέμα της διατροφής και της σωματικής άσκησης, προκειμένου οι νέες γενιές να μη βιώσουν τα δεινά που επιφέρει η καθιστική ζωή και η κακής ποιότητας διατροφή.
- Αντιστοίχως κοινός θα πρέπει να είναι κι ο αγώνας ευαισθητοποίησης σε ό,τι αφορά το θέμα της αποδοχής τόσο του άλλου ανθρώπου όσο και του εαυτού μας. Οι νέοι θα πρέπει εγκαίρως να κατανοήσουν πόσο στρεβλή είναι η εικόνα που προβάλλουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για το ανθρώπινο σώμα και πόσο ελάχιστα αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα. Τα δήθεν αψεγάδιαστα σώματα των μοντέλων που πρωταγωνιστούν στις διάφορες διαφημιστικές εκστρατείες, δεν αποτελούν για κανένα λόγο το υγιές σωματικό πρότυπο που οφείλουν να έχουν κατά νου οι νέοι∙ πρόκειται για μια επεξεργασμένη και παραποιημένη εικόνα που δεν πρέπει να επηρεάζει τον τρόπο που αντιλαμβάνονται οι ίδιοι το δικό τους σώμα.
Είναι απολύτως σημαντικό να μάθουν οι νέοι άνθρωποι να αποδέχονται τις όποιες ατέλειες του σώματός τους ως μέρος της υπόστασής τους. Η εξωτερική εμφάνιση δεν σχετίζεται με τα πλέον ουσιώδη και αξιόλογα στοιχεία ενός ανθρώπου, που είναι η ποιότητα του ήθους και της προσωπικότητάς του. Το τυχόν αυξημένο σωματικό βάρος δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί το στοιχείο που καθορίζει τη ζωή τους και τον τρόπο που προσδιορίζουν τον εαυτό τους, εφόσον ό,τι πραγματικά έχει σημασία είναι η ποιότητα που έχουν ως άνθρωποι και η ειλικρίνεια των προθέσεών τους.
- Η ενημέρωση σχετικά με τις ορθές διατροφικές επιλογές και την αξία της σωματικής άσκησης, θα πρέπει να γίνεται κατά τρόπο τέτοιο που να τονίζει τα οφέλη για την υγεία του ατόμου, χωρίς ωστόσο να δίνεται η εντύπωση πως οι επιλογές αυτές αποσκοπούν στην απόκτηση μιας μη ρεαλιστικής σωματικής διάπλασης. Το ζητούμενο είναι η απόκτηση καλής φυσικής κατάστασης μέσα από την ήπια άθληση και την ισορροπημένη διατροφή. Σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ζητούμενο η προσέγγιση των κατασκευασμένων σωματικών προτύπων της βιομηχανίας της διαφήμισης.
- Στην προσπάθεια προώθησης πιο υγιεινών διατροφικών επιλογών αναγκαία κρίνεται και η παρέμβαση στα τρόφιμα που προσφέρονται προς κατανάλωση στο χώρο του σχολείου στους μαθητές. Είναι προφανώς αναποτελεσματικό το να παρουσιάζονται σε θεωρητικό επίπεδο τα οφέλη της υγιεινής διατροφής, τη στιγμή που οι μικροί μαθητές γνωρίζουν πως δεν μπορούν να βρουν καμία τροφή ανάλογης διατροφικής αξίας στο κυλικείο του σχολείου τους.
- Οι γονείς οφείλουν να συνειδητοποιήσουν το πόσο καταλυτικά επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών τους. Κάθε τους ενέργεια και επιλογή, από το αν θα ετοιμάσουν οι ίδιοι το καθημερινό γεύμα των παιδιών τους, μέχρι τις δικές τους διατροφικές συνήθειες και προτιμήσεις, επιδρά στο πώς θα διαμορφωθεί η σχέση των παιδιών με τις διάφορες τροφές και το αν θα υιοθετήσουν τελικά ένα ορθό διατροφικό πρότυπο.
Το πρότυπο της Μεσογειακής Διατροφής
Η Μεσογειακή Διατροφή αναγνωρίζεται ως ένα πολυδιάστατο αγαθό, που περικλείει τη γεωργία και την αλιεία, τα αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα, τις μεθόδους παραγωγής, την προετοιμασία των φαγητών, την ύπαιθρο, αλλά και τον ίδιο τον άνθρωπο, τις τοπικές κοινωνίες, που μαζεύονται όλοι μαζί γύρω από το τραπέζι για να φάνε, να γιορτάσουν, να μοιραστούν χαρές και λύπες, παραμύθια και θρύλους.
Η Μεσογειακή διατροφή είναι μια κοινωνική πρακτική, ένα σύνολο δεξιοτήτων, γνώσης, πρακτικών και παραδόσεων, που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, μέσα στο χρόνο και στο χώρο, παραμένοντας στενά συνδεδεμένη με την ιστορία και την παράδοση, τον πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα. Μια ζωντανή πολιτιστική κληρονομιά, γεμάτη μνήμες, χρώματα, αρώματα και γεύσεις, που η κοινωνικότητα και το μοίρασμα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της.
Έχει τις ρίζες της στην περιοχή και στη βιοποικιλότητα, διασφαλίζει τη διατήρηση και συνέχιση παραδοσιακών δραστηριοτήτων και πρακτικών που έχουν σχέση με τη γεωργία και την αλιεία στις Μεσογειακές κοινότητες. Αναμφίβολα, τα γεωργικά προϊόντα με τις ιδιαίτερες θρεπτικές αξίες τους και τα συστατικά τους αποτελούν τη βάση της Μεσογειακής Διατροφής, αναπόσπαστο μέρος της οποίας είναι η παράδοση, ο πολιτισμός τα ήθη και έθιμα των λαών της λεκάνης της Μεσογείου που παράγουν και καταναλώνουν τα χαρακτηριστικά της γεωργικά προϊόντα, όπως το ελαιόλαδο, τα φρούτα και λαχανικά, τα δημητριακά, τα όσπρια, τα ψάρια.
- Η Μεσογειακή Διατροφή χαρακτηρίζεται σαν ένα διατροφικό πρότυπο που έχει παραμείνει σταθερό στο χρόνο και τον χώρο, που αποτελείται κυρίως από ελαιόλαδο, δημητριακά, φρέσκα ή αποξηραμένα φρούτα και λαχανικά, μέτρια ποσότητα ψαριών, γαλακτοκομικών προϊόντων και κρέατος, καθώς επίσης και από πολλά καρυκεύματα και μπαχαρικά, που όλα συνοδεύονται από κρασί ή αφεψήματα, με σεβασμό πάντοτε στις θρησκευτικές επιταγές της κάθε κοινότητας.
- Άσκηση. Η τακτική άσκηση μέτριας έντασης (τουλάχιστον 30 λεπτών κάθε μέρα) είναι βασικό συμπλήρωμα για την ισορροπία του ενεργειακού ισοζυγίου, για τη διατήρηση μια καλής φυσικής κατάστασης και σωματικού βάρους, αλλά και για πολλά άλλα οφέλη στην υγεία του ατόμου. Το περπάτημα, το ανεβοκατέβασμα σκαλοπατιών έναντι χρήσης ανελκυστήρα, οι δουλειές του νοικοκυριού, κι άλλες ασχολίες είναι απλοί και εύκολοι τρόποι άσκησης. Οι υπαίθριες δραστηριότητες στον ελεύθερο χρόνο, οι οποίες μπορούν εύκολα να συμπεριλάβουν και τη συμμετοχή φίλων για να γίνουν πιο διασκεδαστικές, οδηγούν στην ενδυνάμωση των σχέσεων της κοινότητας.
- Ξεκούραση. Η σωστή ξεκούραση είναι επίσης κομμάτι ενός υγιεινούς και ισορροπημένου τρόπου ζωής.
Φτώχεια και πείνα
Ορισμός της
φτώχειας
Δεν είναι εύκολο να αποτιμηθούν κοινά στοιχεία για τον ορισμό της φτώχειας, οι κοινωνικοί επιστήμονες επέλεξαν ως κριτήριο ένα κρίνο χαρακτηριστικό, το εισόδημα και με βάση αυτό μετρούν τη φτώχεια σε απόλυτη και σχετική. Συνήθως μιλούν για απόλυτη φτώχεια όταν το επίπεδο του εισοδήματος δεν φτάνει να καλύψει ούτε καν τις βασικές ανάγκες (τροφή, στέγη, ενδυμασία, υγεία). Ας σκεφτούμε εδώ μερικά τέτοια παραδείγματα. Έχουν όλοι οι κάτοικοι στον πλανήτη ή στη χώρα μας εξασφαλισμένη στέγη, ή τροφή ή περίθαλψη κλπ;
Αντίθετα μιλούν για σχετική φτώχεια όταν το επίπεδο εισοδήματος, αν και φτάνει να καλύψει τις βασικές ανάγκες, δεν επαρκεί για την ικανοποίηση συνηθισμένων αναγκών, όπως αυτές προσδιορίζονται από την κάθε κοινωνία σε δεδομένη στιγμή και συμφωνά με το καταναλωτικό της πρότυπο. Για παράδειγμα μια οικογένεια που ενώ καλύπτει τις βασικές της ανάγκες δεν μπορεί να διαθέσει χρήματα για σπουδές των παιδιών της, θεωρείται ότι είναι σχετικά φτωχή σε μια συγκεκριμένη κοινωνία, όπου συνήθως όλες οι οικογένειες μπορούν να διαθέσουν χρήματα για σπουδές.
Συνήθως αυτός ο προσδιορισμός της σχετικής φτώχειας, έχει να κάνει με το πώς ορίζονται κάθε φορά «οι βασικές ανάγκες» και τα «όρια» της φτώχειας. Το τι είναι όμως «βασικές ανάγκες» για τους ανθρώπους είναι κάτι που ποικίλει ιστορικά και κοινωνικά. Αντανακλά το τεχνολογικό και πολιτισμικό επίπεδο μιας κοινωνίας. Πολλοί κάτοικοι ορισμένων περιοχών του τρίτου κόσμου δεν θα μπορούσαν να διανοηθούν ότι η ύπαρξη κεντρικής θέρμανσης και λουτρού μέσα στο σπίτι ή η οδοντιατρική περίθαλψη αποτελούν «βασικές ανάγκες» τους.
Η φτώχεια είναι ένα οικουμενικό φαινόμενο και έχει να κάνει κυρίως με την παγκόσμια διαστρωμάτωση, την παγκόσμια οικονομία και τις κοινωνικές ανισότητες, καθώς σχετική κυρίως φτώχεια συναντάμε σε όλα τα κράτη, ακόμα και στα οικονομικά ισχυρά.
Αίτια φτώχειας
√ κοινωνική διαστρωμάτωση, χαρακτηριστικό της κοινωνίας και δεν υποδηλώνει μόνο διαφορές μεταξύ των ατόμων
√ άνιση κατανομή των πλουτοπαραγωγικών πηγών (γης, υπεδάφους, υδάτων κλπ)
√ ανισότητα στα εισοδήματα και τις περιουσίες μεταξύ ατόμων
√ προκατάληψη, διακρίσεις και ρατσισμός απέναντι σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες (π.χ των τσιγγάνων, των οικονομικών προσφυγών, των φορέων του AIDS, των ατόμων με ειδικές ανάγκες κτλ)
√ πόλεμος √ οι φυσικές καταστροφές
√ αλλαγές στην τεχνολογία, που προ καλούν ευρύ φάσμα ανεργίας, καθώς οι μηχανές αντικαθιστούν όλο και περισσότερα εργατικά χέρια.
√ φοροδιαφυγή (μη καταβολής στο κράτος χρηματικών ποσών που προέρχονται από οικονομικές δραστηριότητες) και παραοικονομία (η μη επίσημη καταγραφή από το κράτος των οικονομικών δραστηριοτήτων).
√ Τα δυο αυτά φαινόμενα από τη μια αυξάνουν το ατομικό εισόδημα αυτών που εμπλέκονται, αλλά από την άλλη, συμβάλλουν στην απώλεια σημαντικών εσόδων του κράτους, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση της ανεργίας κτλ.
η φτώχεια σχετίζεται με
√ την ηλικία (κυρίως πλήττονται οι νέοι και οι ηλικιωμένοι).
√ τη φυλή και την εθνικότητα που προσδιορίζουν ως μειονότητες τα άτομα ή τις ομάδες όταν βρίσκονται εκτός της χώρας τους √ το φύλο • οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο και συνήθως αποκλείονται από υψηλόβαθμες θέσεις εργασίας.
√ τη μορφή της οικογένειας • οι μονογονεϊκές οικογένειες οποιασδήποτε μορφής ή οι πολυπληθείς πυρηνικές είναι πιο ευάλωτες
√ το επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης • οι αναλφάβητοι για παράδειγμα ή όσοι έχουν ελλιπή κατάρτιση σε κάποιο τομέα δυσκολεύονται περισσότερο να βρουν εργασία, ή αμείβονται πολύ χαμηλά κτλ
√ για τα φτωχά κυρίως κράτη ευθύνεται
• η απουσία τεχνολογίας και κυρίως βιομηχανικής και γεωργικής τεχνολογίας και εξειδίκευσης. • η αύξηση του πληθυσμού, τον ο ποίο η οικονομία δεν μπορεί να συντηρήσει. • τα πολιτισμικά πρότυπα ≈ θρησκευτικά πιστεύω ≈ ήθη και έθιμα ≈ θεσμοί δικαίου ≈ οργάνωση ζωής • ανεπάρκεια εκπαιδευτικού συστήματος • η κοινωνική διαστρωμάτωση • στις φτωχές χώρες είναι βλέπουμε ανισότητα ως προς τα φύλα (έμφυλες διακρίσεις) ≈ η κοινωνική θέση της γυναίκας είναι πολύ χαμηλή ≈ σε ορισμένες χώρες πολλές γυναίκες αποκλείονται από πολλά δικαιώματα • οι διεθνείς / παγκόσμιες σχέσεις εξουσίας τα ισχυρά οικονομικά κράτη εκμεταλλεύονται τους φυσικούς και ανθρώπινους πόρους των φτωχών και σε πολλές περιπτώσεις δημιουργούν ένα καθεστώς αποικιοκρατίας
Συνέπειες της φτώχειας
η φτώχεια επιφέρει άμεσες συνέπειες τόσο στα άτομα, όσο και στην κοινωνία
γίνεται αιτία δημιουργίας μιας σειράς άλλων προβλημάτων: μεταναστεύσεων, πείνας, ρατσισμού, πολέμων, θανάτων βίας, ξενοφοβίας, ασθενειών
ο φτωχός αποκλείεται από κοινωνικά αγαθά: την εκπαίδευση (αναλφαβητισμός), την περίθαλψη (ασθένειες), την εργασία (ανεργία, εκμετάλλευση με μικρούς μισθούς των φτωχών), την ψυχαγωγία
Αντιμετώπιση της φτώχειας
• καταπολέμηση των αιτίων που την προκαλούν • αναδιανομή του πλούτου και του εισοδήματος, ώστε να μειωθούν οι κοινωνικές ανισότητες. • η Πολιτεία να φροντίσει ώστε να υιοθετούνται θεσμοί και τρόποι συμπεριφοράς που θα διευκολύνουν την καταπολέμηση της φτώχειας. • κοινωνική πολιτική – Κράτος Πρόνοιας • λήψη μέριμνας για τους οικονομικά ασθενέστερους, τους ηλικιωμένους, τους ανάπηρους, τα παιδιά και τις μητέρες • η επαρκής γενική μόρφωση καθώς και η εξειδικευμένη επαγγελματική κατάρτιση δίνουν τα εχέγγυα για επαγγελματική καριέρα • αντίθετα το άτομο μπορεί να αποκλεισθεί από μια σειρά κοινωνικών διαδικασιών (πολιτισμού, υγείας κλπ). • το άτομο τώρα από την πλευρά του θα πρέπει κι εκείνο να έρχεται αρωγός της πολιτείας και παράλληλα με τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων του να φροντίζει να ασκεί τα καθήκοντα του και τις υποχρεώσεις του. Η ενέργεια όμως που θα βοηθήσει ιδιαίτερα το άτομο για την αποφυγή της φτώχειας, είναι η ολοκλήρωση των βασικών σπουδών, ώστε να μην είναι αναλφάβητοι.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ορισμός
Είναι η τεχνική προβολής στο κοινό με κάθε τρόπο μηνύματος (οπτικού, ηχητικού, ψηφιακού κλπ) που αφορά σε πρόσωπα, προϊόντα, υπηρεσίες ή ιδέες με σκοπό τη γνωστοποίηση των αρετών, των πλεονεκτημάτων ή του περιεχομένου τους.
Αίτια
διάδοσης της διαφήμισης
- Η αύξηση του
κέρδους
- Ο ανταγωνισμός ομοειδών επιχειρήσεων
- Η τελειοποίηση του τύπου (έντυπου και ηλεκτρονικού)
- Ο αστικός τρόπος ζωής (διεύρυνση αναγκών και απαιτήσεων)
- Η επικράτηση δημοκρατικής αντίληψης που επιτρέπει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών (πολιτική διαφήμιση)
Θετικές
επιδράσεις της διαφήμισης
Ενημερώνει τους
καταναλωτές για:
- προϊόντα (τιμή, χρησιμότητα). Παρέχει, έτσι, τη δυνατότητα σύγκρισης και επιλογής μεταξύ ομοειδών προϊόντων, με αποτέλεσμα να κερδίζουν χρόνο και χρήμα
- κοινωνικά θέματα και προτείνει μέτρα πρόληψης (κάπνισμα, αλκοολισμός, bullying ναρκωτικά, AIDS, αιμοδοσία, δωρέα οργάνων)
Διαδραματίζει θετικό
ρόλο στην οικονομική πρόοδο μιας χώρας με την αύξηση παραγωγής και
κατανάλωσης προϊόντων και την ανάπτυξη του εμπορίου
Συμβάλλει στην
περιστολή της ανεργίας:
- δημιουργούνται νέα επαγγέλματα (διαφημιστές, μακετίστες, γραφίστες)
- απασχολούνται περισσότεροι άνθρωποι για την αύξηση της παραγωγής
- προσπορίζει οικονομικά κέρδη στα ΜΜΕ, ώστε να είναι αδέσμευτα από τα πολιτικά κόμματα και να επιτελούν καλύτερα τον έλεγχο στην εξουσία
Ορισμένες διαφημίσεις
καλλιεργούν την καλαισθησία.
Ο ανταγωνισμός οδηγεί τις βιομηχανίες στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και των τιμών. Έτσι βελτιώνεται το επίπεδο ζωής του ανθρώπου
Αρνητικές
επιδράσεις της διαφήμισης
- προβάλλει πρότυπα
κατανάλωσης και τελικά πρότυπα ζωής και αξιών τέτοιων που μεταβάλλουν τον
πολίτη σε εύκολο θύμα της απληστίας του κεφαλαίου
- η διαφήμιση επιβάλλεται με το να πλήττει καταλυτικά την ελευθερία της βούλησης
- αλλοτριώνει ψυχολογικά τον άνθρωπο. Χάνοντας τη δύναμή του για πρωτοβουλία, ο άνθρωπος δεν είναι πια ο εαυτός του, είναι ήδη ένας άλλος του οποίου η προσωπικότητα τον αντικατέστησε
- πετυχαίνει τον εθισμό των μαζών, εκτός από την αποδοχή και υπακοή σε διαφημιστικά μηνύματα, στην αποδοχή μηνυμάτων πολιτικού και ιδεολογικού περιεχομένου. Έτσι, οι μάζες απογυμνώνονται έντεχνα από το αναφαίρετο δικαίωμα και καθήκον τους να αποφασίζουν για την τύχη τους
- δημιουργεί πλασματικές ανάγκες και αυξάνει το άγχος για την απόκτηση των διαφημιζόμενων προϊόντων
- η συνεχής διαφήμιση παραπληροφορεί και αποπροσανατολίζει τον καταναλωτή για την ποιότητα του διαφημιζόμενου προϊόντος
- προκαλεί φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας, βία και εγκληματικότητα, ιδίως στους νέους, προκειμένου να εξασφαλίσουν τα καταναλωτικά αγαθά
- επιδρά αρνητικά στον ιδεολογικό κόσμο του ανθρώπου καθώς το καταναλωτικό πνεύμα αμβλύνει το ενδιαφέρον του για τα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, γίνεται υλιστής και απομακρύνεται από κάθε είδους ανώτερα ιδανικά και αξίες
- ευτελίζει την προσωπικότητα του ατόμου με την κακή αλλά και προσβλητική χρησιμοποίηση των ατόμων και κυρίως του γυναικείου φύλου, τη γελοιοποίηση των ανθρώπινων σχέσεων και των συναισθημάτων
- προκαλεί αρνητικές συνέπειες στο περιβάλλον, αφού οι αφίσες ρυπαίνουν, καταστρέφουν κι αλλοιώνουν την αισθητική του φυσικού τοπίου, ενώ με τη μεγιστοποίηση της παραγωγής εξαντλούνται οι φυσικοί πόροι
- η διαφήμιση ωραιοποιεί τη ζωή, καλύπτει τις άσχημες πλευρές της, διαστρεβλώνει την αλήθεια και παρουσιάζει στον άνθρωπο έναν εξωπραγματικό, πλαστό κόσμο και επιβαρύνει δυσανάλογα την τιμή των προϊόντων
- κακοποιεί τη γλώσσα, με τη συνθηματική χρήση της και την πληθώρα ξενικών στοιχείων
Τρόποι
αντιμετώπισης των αρνητικών πλευρών της διαφήμισης
Το κράτος, ως έκφραση
του οργανωμένου κοινωνικού συνόλου, μπορεί να παρέμβει και να καθιερώσει όρια
και υποχρεώσεις, από την πλευρά των διαφημιστών, για σεβασμό της αλήθειας, προς
χάρη του καταναλωτή
Η διαφήμιση να στηρίζεται στις αρχές της αλήθειας, της αντικειμενικότητας, του θεμιτού ανταγωνισμού και του σεβασμού κοινωνικών-πολιτισμικών αξιών
Ο πολίτης οφείλει να προκρίνει (κι αυτό είναι αποτέλεσμα παιδείας) εκείνα τα προϊόντα που πραγματικά του χρειάζονται, να συνειδητοποιήσει ότι η ευτυχία δε βρίσκεται στην κατανάλωση και να συμμετέχει σε ενώσεις καταναλωτών που μεριμνούν για την προστασία του κοινού από την παραπλάνηση και την κερδοσκοπία.
Ορισμός:
Διάλογος είναι η συζήτηση που γίνεται μεταξύ τουλάχιστον δύο ατόμων όπου ο καθένας εκθέτει τις απόψεις του πάνω σε ένα ζήτημα με όρους και προϋποθέσεις την ειλικρινή και καλόπιστη ανταλλαγή σκέψεων και απόψεων, ώστε να προσεγγίσουν την αλήθεια από περισσότερες πλευρές.
Είναι μια προσπάθεια προσέγγισης από δύο ή περισσότερους ανθρώπους. Αποτελεί μορφή επικοινωνίας και ανταλλαγής γνωμών, απόψεων, σκέψεων με στόχο την αναζήτηση της αλήθειας.
Είναι μία προσπάθεια αλληλογνωριμίας, αλληλοκατανόησης, αλληλοπροσέγγισης μέσω του λόγου
Μορφές διαλόγου
- Εσωτερικός διάλογος, μονόλογος με τον ίδιο του τον εαυτό. Το άτομο ασκεί αυτοκριτική και ίσως αυτοδιόρθωση, όπου κρίνει τα βιώματά του, τις σκέψεις και τις πράξεις του και αναζητά την ορθότητά τους και τα επιδοκιμάζει ή τα αποδοκιμάζει.
- Διάλογος του συγγραφέα με το κείμενό του, όποου συνδιαλέγεται με το κείμενό του, το δοκίμιό του και ταξινομεί καλύτερα το υλικό του
- Διάλογος του αναγνώστη με το βιβλίο, όπου έμμεσα έχει επικοινωνία με το συγγραφέα. Ο αναγνώστης «συζητά» με το βιβλίο κρίνει τις σκέψεις του συγγραφέα και οικοδομεί παράλληλα τη δική του γνώμη. Έτσι ο αναγνώστης μετέχει στη δημιουργική σκέψη του συγγραφέα
- Διδακτικός ή μαιευτικός ή παιδαγωγικός (ως μέσο παιδαγωγικό για τη διδασκαλία), Στόχος δεν είναι η αναζήτηση της αλήθειας, αλλά η μετάδοση της, καθώς ο δάσκαλος γνωρίζει ήδη την αλήθεια και προσπαθεί με διάφορες μεθόδους να τη μεταφέρει στο συνομιλητή του. Πρόκειται είτε για εκπαιδευτικές είτε για φιλοσοφικές συζητήσεις (Σωκράτης).
- Διάλογος ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα άτομα για ένα θέμα (κλασσική μορφή, εξωτερικός διάλογος). Το θέμα του μπορεί να είναι οποιοδήποτε: πολιτικό, αθλητικό, επικαιρικό, επιστημονικό, κοινωνικό, φιλοσοφικό, επαγγελματικό, εθνικό, πανανθρώπινο κ.ά.
- Διάλογος βουβός. Είναι όλες εκείνες οι κινήσεις του σώματος που εκδηλώνουν τις απόψεις και τις σκέψεις μας (γλώσσα του σώματος).
- Συνεδριακός διάλογος (επιστημονικός), όπου με την παράθεση απόψεων πολλών ατόμων ενημερώνοντας ουσιαστικά για τις νέες ανακαλύψεις ή θέσεις τους.
Τι επιδιώκουμε από το διάλογο;
- την αναζήτηση της αλήθειας
- τη φώτιση από διάφορες πλευρές της αλήθειας για ένα συγκεκριμένο ζήτημα.
- να πεισθεί ο συνομιλητής, όταν το άτομο θεωρεί ότι γνωρίζει την αλήθεια και προσπαθεί να τη μεταδώσει στο συνομιλητή του.
Η αξία του διαλόγου
- ο διάλογος καλλιεργεί τη δημοκρατία και την ελευθερία έκφρασης των απόψεών μας.
- καλλιεργεί δημιουργικά την κριτική σκέψη και την ανεξαρτησία της σκέψης.
- βοηθάει στη διατήρηση της ειρήνης (διάλογος διαφωνούντων κρατών).
- αναπτύσσεται ο πολιτισμός, καλλιεργούνται οι τέχνες και οι επιστήμες.
- παράγεται επιστημονικό και παιδαγωγικό ήθος.
Προϋποθέσεις για σωστό διάλογο
- Το άτομο να θεωρεί ότι δεν ελέγχει τις απόψεις των άλλων, αλλά δοκιμάζει την ευστάθεια των επιχειρημάτων τους και την πιστότητα της δικής του άποψης.
- Το άτομο πρέπει να προσέρχεται στο διάλογο με τόση προθυμία να πειστεί όση και να πείσει. Να είναι καταδεκτικό ότι δεν κατέχει μόνο αυτός τη δύναμη της αλήθειας, αλλά ότι μπορεί να τη μάθει ή έστω ένα τμήμα της από τους συνομιλητές του.
- Ο συνομιλητής δεν πρέπει να βιάζεται, αλλά οφείλει να περιμένει να ολοκληρώσουν την άποψή τους και τις σκέψεις του και οι υπόλοιποι. Παρατηρώντας τις σκέψεις των άλλων, ωριμάζει τη δική του άποψη. Προσφέρει πιο πολλά με την προσεκτική ακρόαση ή ερευνητικό του βλέμμα για ένα γόνιμο διάλογο.
- Να μην υπάρχει άλλο κίνητρο πέρα από την πειθώ και την εξακρίβωση της αλήθειας (εξυπηρέτηση φίλων, κολακεία ισχυρότερων, προσωπικό όφελος κλπ).
- Να μην υπάρχουν είδωλα, προκαταλήψεις, ρατσισμός. Η προσωπική απελευθέρωση του ατόμου από το δογματισμό ευνοεί τη λειτουργία του διαλόγου.
- Απαιτείται ελευθερία σκέψης και έκφρασης. Δεν μπορεί να υπάρχει γόνιμος διάλογος σε καθεστώτα καταπιεστικά ή σε μια κοινωνία σκλαβωμένων ανθρώπων. Να δίνεται το δικαίωμα στον κάθε ένα συνομιλητή να εκφραστεί ελεύθερα χωρίς να διακόπτεται ή να παρεμποδίζεται με όποιο τρόπο.
- Να μην χρησιμοποιούνται στοιχεία ανεξακρίβωτα ή ανεπιβεβαίωτα, γιατί τότε απομακρύνεται από την αλήθεια και κινδυνεύει να φανεί αστείος στον περίγυρο και δεν μπορεί να πείσει
- Συμπερασματικά, ο διάλογος δεν είναι τίποτε άλλο από την προσέγγιση της αλήθειας και πειθούς. Ωστόσο, ένας πετυχημένος διάλογος δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στην ελευθερία, την ηρεμία των ομιλητών και την υπομονή με σωστή κι οργανωμένη επιχειρηματολογία.
Λόγοι αλλοίωσης της αξίας του Διαλόγου
Η προσπάθεια επιβολής της προσωπικής άποψης απομακρύνει από το ειδοποιό χαρακτηριστικό του διαλόγου, την εύρεση της αλήθειας.
Ο φανατισμός, ο δογματισμός, η έλλειψη νηφαλιότητας, η εμμονή στην υπερίσχυση των προσωπικών απόψεων.
Η μοναξιά, η εσωστρέφεια και ο αγχώδης ρυθμός της αστικής ζωής αντιστρατεύονται την επικοινωνία, επομένως και το διάλογο.
Η δασκαλοκεντρική εκπαίδευση και ο γενικότερος τρόπος αγωγής δεν καλλιεργούν το διάλογο.
Ο αμείλικτος ανταγωνισμός σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο αποδυναμώνει κάθε προσπάθεια διαλεκτικής προσέγγισης.
Η χρήση στρατιωτικής και οικονομικής δύναμης αντί του διπλωματικού διαλόγου σε διεθνείς και διακρατικές σχέσεις.
Επιπλέον αρχές/προϋποθέσεις του διαλόγου (για να έχει θετικά αποτελέσματα)
• Ο διάλογος γίνεται με στόχο να πείσουμε κάποιον όταν εκτιμούμε ότι σφάλλει σε κάποια θέση στηριγμένος σε λάθος επιχειρήματα ή δεν βλέπει κάποιες παραμέτρους που τελικά οδηγούν σε άλλη θέση και στάση. Στο διάλογο δεν πάμε να σώσουμε τις ιδέες μας, αλλά την αλήθεια (Παπανούτσος)
• Απαιτείται η απαλλαγή από είδωλα ή αυθεντίες (για να πλησιάσουμε την αλήθεια με τρόπο αμερόληπτο).
• Μπαίνουμε στο διάλογο όχι με στόχο μόνο να πείσουμε, αλλά και με προθυμία να πειστούμε.
• Στόχος πρέπει να είναι η βελτίωση των απόψεων και η ετοιμότητα να τροποποιούμε τη γνώμη μας.
• Δεν ελέγχουμε τις αρχές του άλλου, αλλά δοκιμάζουμε την ευστάθεια των επιχειρημάτων του και την πληρότητά τους.
• Να μη βιαζόμαστε να μιλήσουμε, αλλά να παρακολουθούμε με προσοχή όσα λέγονται κάθε φορά. Η δημοκρατία επιβάλλει πρώτα να ακούμε κάποιον και έπειτα να εκθέτουμε τις δικές μας απόψεις ή να διαφωνήσουμε με τις θέσεις του άλλου.
• Σημαντική είναι η απαιτούμενη ηρεμία κατά το διάλογο και όχι ο καυστικός σχολιασμός και η ανύψωση της φωνής γιατί τότε απομακρυνόμαστε από τους στόχους του και τη δημοκρατία (καυγάς).
• Απαιτείται να υπάρχουν έτοιμα αποδεικτικά στοιχεία (επιχειρήματα) και όχι ανεξακρίβωτα ή σοφιστείες που δεν είναι καθολικά αποδεκτές (τεχνάσματα ή απλά αληθοφανή στοιχεία)
• Σημαντική είναι η αρχή της απομάκρυνσης όταν αντιλαμβανόμαστε ότι δεν υπάρχει κλίμα κατάλληλο από την πλευρά των συνομιλητών.
Αποτέλεσμα - Διαπίστωση
Η κοινωνία της αλήθειας προϋποθέτει πάντα διάλογο. Ο μονόλογος είναι ακοινώνητος και αποτελεί εκτροπή από τη φυσική πορεία. Δυστυχώς σήμερα, ο μονόλογος χρησιμοποιείται στις περισσότερες μορφές του στην παιδεία, την κρατική διοίκηση και σχεδόν σε κάθε έκφραση της καθημερινότητας. Ο πραγματικός διάλογος θα έλυνε πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία μας, αν γινόταν με γνώμονα την αλήθεια και τη δημοκρατία
Ο διάλογος ευδοκιμεί σε δημοκρατικό περιβάλλον, καθώς απαιτείται η απρόσκοπτη κοινοποίηση των σκέψεων.
Σεβασμός και ανεκτικότητα στις απόψεις του συνομιλητή, ακόμα και σε περίπτωση διαφωνίας. Για τη διαλογική επικοινωνία χρειάζεται η ύπαρξη αντιλογίας. Σε διαφορετική περίπτωση, η συνομιλία καταντά μονόλογος. Η διαφωνία καθίσταται το «οξυγόνο» του διαλόγου.
Μετριοπάθεια, διαλλακτικότητα και μη διεκδίκηση του αλάθητου. Δεν είναι κανείς παντογνώστης και τίποτα αναμφισβήτητο.
Αποδέσμευση από προκαταλήψεις, δογματικές αντιλήψεις και φανατισμό.
Διαλέγονται επιτυχέστερα οι συνομιλητές που βρίσκονται σε παρόμοιο πνευματικό επίπεδο.
Η αυτοκυριαρχία, η απουσία εριστικού πνεύματος και η ψυχική ηρεμία των διαλεγομένων αποτελούν βασικά προαπαιτούμενα μιας ομαλής συζήτησης. Ο εκνευρισμός και η ένταση δηλώνουν προσπάθεια επιβολής, όχι αναζήτησης της αλήθειας. Να αφήνουμε τον συνομιλητή μας να εκφράσει ολοκληρωμένα τις σκέψεις του και ύστερα να απαντούμε.
Η διατύπωση των απόψεων πρέπει να είναι σαφής.
Επιβάλλεται να δίνονται ακριβείς πληροφορίες και σχετικές με το θέμα. Οι συνεχείς παρεκβάσεις και οι αλλεπάλληλες μεταπηδήσεις από το ένα θέμα στο άλλο προκαλούν σύγχυση και καθιστούν το διάλογο ατελέσφορο.
Η καλή γνώση του θέματος και η σφαιρική προσέγγισή του.
Η ειλικρίνεια, η ρεαλιστική επιχειρηματολογία και η εντιμότητα.
Σημασία Διαλόγου
Για το άτομο
Πνευματικός τομέας:
Η διαλογική αναζήτηση της αλήθειας με τη συνακόλουθη επιχειρηματολογία αφυπνίζει τις πνευματικές δυνάμεις, οξύνει τις νοητικές ικανότητες και την κριτική αντίληψη.
Οδηγεί στην ενατένιση της αλήθειας και στην απόκτηση της αυτογνωσίας μέσω της ενδοσκόπησης.
Δίνει τη δυνατότητα στο σκεπτόμενο άνθρωπο να διαμορφώσει τη δική του απροκατάληπτη και ελεύθερη γνώμη.
Κοινωνικός τομέας:
Με το διάλογο επιλύονται διαφορές και εξασφαλίζεται η ειρηνική συνύπαρξη των ανθρώπων.
Κοινωνικοποιείται το άτομο με την ενεργό συμμετοχή του στα κοινά, την αναγνώριση των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων και την ανάπτυξη δεσμών πραγματικής φιλίας μέσω της διαλεκτικής επικοινωνίας.
Ηθικός τομέας:
Καλλιεργεί τις ηθικές αρετές, καθώς το άτομο αντιλαμβάνεται τις αδυναμίες του και επιδιώκει τη βελτίωσή του.
Με την αναζήτηση της αλήθειας και το σχηματισμό προσωπικών απόψεων, ο άνθρωπος διαμορφώνει την προσωπικότητά του.
Πολιτικός τομέας:
Πολιτικοποιεί το άτομο με τη δυνατότητα της ελεύθερης διατύπωσης των απόψεών του και την άσκηση κριτικής στην εξουσία.
Με τις θέσεις και τις αντιθέσεις του διαλόγου αναλύονται τα διάφορα ζητήματα και λαμβάνονται ορθότερες πολιτικές αποφάσεις.
Ο διάλογος ενισχύει την πολυφωνία και την ελευθεροστομία. Έτσι, υποστηρίζει το ιδανικό της δημοκρατίας.
Ψυχολογικός τομέας:
Η επικοινωνία απαλλάσσει από τη μοναξιά και την εσωστρέφεια, τονώνει την αισιοδοξία και την αυτοπεποίθηση.
Με τη λογική προσέγγιση των πραγμάτων, ο διάλογος περιστέλλει τον υπερβολικό και αρνητικό συναισθηματισμό. Με την πειστική επιχειρηματολογία μειώνονται τα φαινόμενα βίας και εγκληματικότητας.
Οικονομικός τομέας:
Η επαγγελματική επιτυχία στηρίζεται στο διάλογο με τη μορφή της συνεργασίας.
Για την κοινωνία
Στον κοινωνικό τομέα:
Διασφαλίζεται η κοινωνική γαλήνη με την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών ανάμεσα στις κοινωνικές ομάδες.
Παραμερίζει τη μισαλλοδοξία και το φανατισμό και ενισχύει τη συλλογικότητα, τον αλληλοσεβασμό και την αλληλεγγύη.
Αναπτύσσονται ορθές διαπροσωπικές σχέσεις, στηριγμένες στην ειλικρίνεια και την εντιμότητα.
Στον οικονομικό τομέα:
Παρατηρείται συνεχής οικονομική ανάπτυξη ως αποτέλεσμα της δημιουργικής συνεργασίας του κοινωνικού συνόλου.
Στον πολιτικό τομέα:
Πραγματώνεται η δημοκρατία, αφού ο διάλογος με τον πλουραλισμό των απόψεων και τη συνδιαλλαγή αποτελεί την πεμπτουσία του πολιτεύματος. Με την κριτική ελέγχεται κάθε είδους αυθαιρεσία, κατοχυρώνονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, απονέμεται κοινωνική δικαιοσύνη και επικρατεί αξιοκρατία.
Στο διεθνή χώρο, μέσω του διαλόγου επιτυγχάνεται η παγίωση της παγκόσμιας ειρήνης, η επίλυση πανανθρώπινων διαφορών και η σύσφιξη των διεθνών σχέσεων.
Στον πνευματικό τομέα:
Αναπτύσσονται οι επιστήμες, τα γράμματα και οι τέχνες με τη συνεργασία και την ανταλλαγή απόψεων. Η διαλεκτική είναι η εγκυρότερη φιλοσοφική και επιστημονική μέθοδος για την εύρεση της αλήθειας.
Ο διάλογος, όπως θεμελιώθηκε από τον Σωκράτη, συνεχίζει να αποτελεί την πιο αποτελεσματική διδακτική μέθοδο, γιατί οδηγεί στην καλύτερη αφομοίωση των θεμάτων που συζητούνται, επιτρέπει την κατάθεση των προσωπικών απόψεων και καλλιεργεί το αίσθημα ευθύνης.
Διευκολύνει τις πολιτιστικές ανταλλαγές.
Συμβάλλει στη συνεργασία της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας.
Στον εθνικό τομέα:
Αποβάλλονται οι ακραίες εθνικιστικές αντιλήψεις με την ισότιμη και δημοκρατική συνεργασία των λαών για την αντιμετώπιση κοινών παγκόσμιων προβλημάτων.
Η απουσία διαλόγου
Η διατροφή μας, δηλαδή τι τρώμε, πότε τρώμε, πόσο τρώμε και πώς τρώμε έχει μεγάλη επίδραση στη σωματική και ψυχική υγεία του ανθρώπου. Ο ανθρώπινος οργανισμός έχει ανάγκη από τροφή:
για να έχει κανονική θερμοκρασία
για να γίνονται κανονικά οι εσωτερικές του λειτουργίες, δηλαδή η αναπνοή και η κυκλοφορία του αίματος
για να μπορεί να εργάζεται αποδοτικά
για να μπορεί να χαίρεται τη ζωή
Με την τροφή ο άνθρωπος παίρνει ενέργεια, η οποία υπολογίζεται σε θερμίδες
Τα φαγητά περιέχουν όλες τις θρεπτικές ουσίες τις οποίες έχει ανάγκη το σώμα μας για να μεγαλώσει, να κρατηθεί σε φόρμα, να διορθώσει καμιά…ζημιά στα κύτταρά του, για να κινηθεί, να σκεφτεί, να διαβάσει… τέλος πάντων να ζήσει! Αυτές οι θρεπτικές ουσίες είναι οι Πρωτεΐνες, τα Λίπη, οι Υδατάνθρακες, οι Βιταμίνες, τα Άλατα και το Νερό, τα ίδια ακριβώς στοιχεία που αποτελούν και το σώμα μας. Για να έχουμε μία ισορροπημένη διατροφή πρέπει να έχουμε ποικιλία στα τρόφιμα που τρώμε και να διαλέγουμε την σωστή ποσότητα για να είμαστε σίγουροι ότι παίρνουμε τις θρεπτικές ουσίες που χρειαζόμαστε. Από τα τρόφιμα παίρνουμε τα «καύσιμα» που χρειάζεται ο οργανισμός για να κάνει τις λειτουργίες του (να χτυπήσει η καρδιά, να αναπνεύσω, να πάω στη δουλειά, να πάω στο σχολείο, να βγω για παιχνίδι, κ.τ.λ.).
Ως διατροφή ορίζεται ο τρόπος που τρεφόμαστε. Με την πάροδο του χρόνου η έννοια της επεκτάθηκε περισσότερο και περιλαμβάνει όχι μόνο τα οφέλη που αποκομίζουμε από μια σωστή διατροφή αλλά και τις ασθένειες που προκύπτουν όταν αυτή είναι ανεπαρκής ή ελλιπής. Η διατροφή (από τα λατινικά nutrire: να θρέψει) υποδεικνύει τις επεξεργασίες από τις οποίες ένας άνθρωπος μεταβολίζει τα τρόφιμα για να εξασφαλίσει τη λειτουργία του.
Η διατροφή είναι επίσης μια πολύπλευρη επιστήμη, που περιλαμβάνει δύο μεγάλους άξονες:
Τη φυσιολογία της διατροφής που αντιμετωπίζει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός εκτελεί το μετασχηματισμό των τροφίμων, δηλαδή τις μεταβολικές διεργασίες. Αυτό περιλαμβάνει τη μελέτη του ρόλου των θρεπτικών μακροσυστατικών και μικροσυστατικών στο επίπεδο των βιοχημικών μηχανισμών και τις συνέπειες τους στους ιστούς, ανάμεσα 8 στην ενέργεια που απορροφιέται και την ενέργεια που ξοδεύεται από τον οργανισμό.
Τη ψυχολογία της διατροφής που αναλύει την τροφική συμπεριφορά του ατόμου ή της ομάδας. Δίνει έμφαση σε ερωτήματα όπως «γιατί τρώμε;» ή «πώς διαλέγουμε τα τρόφιμά μας;». Στον άνθρωπο, αυτά τα ερωτήματα σχετίζονται με περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως το κατασκευασμένο περιβάλλον, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τις πολιτικές της υγείας, καθώς επίσης με τα χαρακτηριστικά του όπως τα εισοδήματά του ή την «κουλτούρα» του.
και μέταλλα αλλά μέσα σε αυτές τις ουσίες περιέχονται άλλα συστατικά πολύ δυναμικά και ουσιαστικά για την υγεία μας.
Η διατροφή σε συνδυασμό με την άσκηση βοηθά σε μια παραγωγική ζωή και μειώνει τους κινδύνους για ορισμένα προβλήματα υγείας.
5 από τις 10 κύριες αιτίες ανικανότητας ή/ και θανάτου (καρδιοπόθειες, ορισμένα είδη καρκίνου, διαβήτης, εγκεφαλικό/ κυκλοφορικά προβλήματα, οστεοπόρωση) είναι άμεσα συνδεδεμένα με την κακή διατροφή.
Η σωστή διατροφή είναι ο θεμέλιος λίθος για την υγεία αφού συμβάλλει στην πρόληψη και θεραπεία διάφορων προβλημάτων υγείας. Ενώ η κακή διατροφή μπορεί να είναι θανατηφόρα.
Συμβάλλει στη μείωση των κινδύνων παχυσαρκίας, υπέρτασης, υπερλιπιδαιμίας, χολολιθίασης, νεφρολιθίασης, σιδηροπενικής αναιμίας- οι οποίοι αποτελούν παράγοντες κινδύνου για σοβαρότερα προβλήματα υγείας.
Ο Ιπποκράτης πριν από περισσότερο από 2000 χρόνια είπε: «Άφησε το φαγητό να είναι το φάρμακο σου και το φάρμακο να είναι το φαγητό σου.» Η σημασία της διατροφής είναι πλέον αποδεδειγμένη γι' αυτό και θεωρείται το προληπτικό μέσο για διάφορα προβλήματα υγείας όπως παχυσαρκία, καρδιοπάθειες, διαβήτη, ορισμένα είδη καρκίνου.
Τώρα, παρά ποτέ οι επιστήμονες άρχισαν να διαπιστώνουν ότι το φαγητό που τρώμε παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία μας. Ένα δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να προσφέρει προστασία από ένα απλό κρυολόγημα μέχρι και από ορισμένα είδη καρκίνου, καταπολεμά την κόπωση και τον πυρετό, βοηθά τον οργανισμό να προβάλει αντίσταση. Πάνω από όλα όμως, η φυσική άμυνα του οργανισμού βασίζεται στην ποιότητα της διατροφής του ατόμου. Στην πραγματικότητα, παρόλο που ένα «μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα», μια ισορροπημένη διατροφή από όλες τις ομάδες τροφών (φρούτα, λαχανικά, ψωμί/δημητριακά, γάλα, κρέας/ κοτόπουλο/ψάρι, λάδι) μπορεί να μειώσει τους κινδύνους για προβλήματα υγείας.
Έρευνες παγκοσμίως έδειξαν ότι άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες φρούτων και λαχανικών, παρουσιάζουν λιγότερα κρούσματα καρδιοπαθειών και καρκίνου. Επίσης, η προσθήκη στη διατροφή ολοσίταρων δημητριακών με πολλές φυτικές ίνες, μπορεί να συμβάλει στη μείωση της χοληστερόλης και την κανονική λειτουργία του εντέρου ( αποφυγή δυσκοιλιότητας) και αποτροπή του καρκίνου, καθώς και τη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος για τους διαβητικούς.
Όλοι μας ξέρουμε ότι οι σαλάτες και τα λαχανικά προσφέρουν αναγκαίες για τον οργανισμό βιταμίνες
Μία από τις ομάδες αυτών των φυσικά παραγόμενων συστατικών είναι τα «φυτοχημικά» τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο για προστασία εναντίον του καρκίνου και άλλων παθήσεων. Χωρίς αυτά τα συστατικά ο ανθρώπινος οργανισμός δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει κανονικά.
Επίσης οι αντιοξειδωτικές ουσίες ( βιταμίνες Α, C, Ε,) μαζί με το σελήνιο και το φυλλικό οξύ προστατεύουν τον οργανισμό από ορισμένα είδη καρκίνου και καρδιοπαθειών.
Πρόληψη και καλή υγεία
Συμπέρασμα: Η σωστή διατροφή είναι προληπτικό μέσο για διάφορα προβλήματα υγείας.
Διατροφή και Υγεία
Ένας από τους πλέον βασικούς παράγοντες για τη διασφάλιση της υγείας των ατόμων είναι ο συνδυασμός συστηματικής άθλησης και ισορροπημένης υγιεινής διατροφής. Η απουσία σωματικής άσκησης και οι κακές διατροφικές συνήθειες οδηγούν στην αύξηση του σωματικού βάρους, καθώς και στη υπονόμευση της ορθής λειτουργίας του οργανισμού.
Το ζήτημα της παχυσαρκίας
Σήμερα, περισσότεροι από τους μισούς Ευρωπαίους ενήλικες είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Εάν συνεχιστεί η κατάσταση αυτή, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο διαβήτης και ορισμένα είδη καρκίνου θα απειλούν όλο και περισσότερο την ποιότητα ζωής μας, τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και τη ζωτικότητα της οικονομίας μας.
Επιπλέον, έχει κάνει την εμφάνισή της μια γενιά παιδιών με υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας. Η γενιά αυτή κινδυνεύει με υποβαθμισμένη ποιότητα ζωής σήμερα αλλά και στο μέλλον. Τα παιδιά αυτά έχουν πολύ μεγάλες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες για όλη τους τη ζωή, εγκλωβισμένοι σε έναν φαύλο κύκλο. Επιπλέον, ως μελλοντικοί φορολογούμενοι, ίσως καταλήξουν να πληρώνουν περισσότερες ιατροφαρμακευτικές δαπάνες, καθώς τα συστήματα υγείας επιβαρύνονται όλο και περισσότερο με το αυξανόμενο κόστος των χρόνιων παθήσεων.
- Το θετικό στοιχείο είναι ότι όλες αυτές οι νόσοι είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμες. Μπορούμε επομένως να αποφύγουμε τις αρνητικές επιπτώσεις τους, καθώς είναι στενά συνδεδεμένες με τον τρόπο ζωής μας, κυρίως τη διατροφή και το βαθμό της σωματικής άσκησης. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να περιμένουμε μια επιστημονική ανακάλυψη ή μια μαγική συνταγή για να μάθουμε τι πρέπει να κάνουμε. Θα έχουμε ήδη επιτύχει πολλά αν διασφαλίσουμε ότι τα παιδιά μας θα έχουν πρόσβαση σε ισορροπημένα και υγιεινά γεύματα στα σχολεία και στους παιδικούς σταθμούς, πίνουν πολύ νερό και ασκούνται τακτικά.
Παράλληλα, έχει εξίσου μεγάλη σημασία να τα προστατεύσουμε από την επιθετική διαφήμιση και να περιορίσουμε τον χρόνο που περνούν μπροστά σε κάθε είδους οθόνη, αξιοποιώντας ταυτόχρονα στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρουν για την υγεία οι κινητές εφαρμογές και οι σύγχρονες τεχνολογίες εκπαίδευσης και ενημέρωσης των παιδιών σε θέματα υγιεινού τρόπου ζωής.
Πιθανά αίτια για τις επιζήμιες διατροφικές συνήθειες
- Σημαντικό ρόλο στην αλλοίωση των διατροφικών συνηθειών διαδραματίζει ο σύγχρονος τρόπος ζωής με τις πολλαπλές υποχρεώσεις και τους γοργούς ρυθμούς. Πλέον πολλές οικογένειες δεν μπαίνουν στη διαδικασία να μαγειρεύουν καθημερινά, ώστε να έχουν τον έλεγχο των τροφίμων που καταναλώνουν∙ πλέον είτε παραγγέλνουν φαγητό είτε τρώνε έξω, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε ανθυγιεινές και παχυντικές επιλογές.
- Η διατροφή έχει γίνει στις μέρες μας αντικείμενο έντονης εμπορευματοποίησης με τις διάφορες εταιρείες να επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την ανάγκη των ανθρώπων να ετοιμάζουν όλο και πιο γρήγορα τα γεύματά τους. Κυκλοφορούν έτσι επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία με μια ελάχιστη προεργασία είναι έτοιμα προς κατανάλωση. Προπαρασκευασμένα, δηλαδή, γεύματα, τα οποία ενώ καλύπτουν το ζητούμενο της γρήγορης ετοιμασίας, δεν ανταποκρίνονται εντούτοις στο σημαντικότερο ζητούμενο της υψηλής διατροφικής αξίας και ποιότητας.
- Αρνητική είναι η επίδραση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και ειδικότερα των διαφημίσεων που προβάλλονται σε αυτά, εφόσον προωθούνται συνεχώς προϊόντα ή καταστήματα γρήγορου φαγητού που δεν αποτελούν προτάσεις ποιοτικής διατροφικής αξίας. Με γνώμονα το χρηματικό κέρδος και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο αντίκτυπος στην υγεία των πολιτών, διαμορφώνεται μέσω των διαφημιστικών μηνυμάτων ένα διατροφικό πρότυπο εξαιρετικά επιζήμιο και ανθυγιεινό.
- Παρά το γεγονός ότι για χρόνια στη χώρα μας οι πολίτες ακολουθούσαν τη Μεσογειακή Διατροφή, που αποτελούσε ένα ιδανικό διατροφικό πρότυπο με άριστα οφέλη για την υγεία, παρατηρείται πλέον η απομάκρυνση από αυτό και η διαμόρφωση ενός νέου τρόπου διατροφής στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η κατανάλωση κρέατος. Τα λαχανικά, τα φρούτα και τα όσπρια, που είναι τόσο ωφέλιμα, υποχώρησαν προς χάρη του κρέατος, η υπερβολική κατανάλωση του οποίου έχει οδηγήσει κατ’ ανάγκη στη προσφορά ολοένα και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων. Η άλλοτε παραδοσιακή κτηνοτροφία έχει αντικατασταθεί από μια βιομηχανική παραγωγή που έχει αγγίξει φρενήρεις ρυθμούς και διοχετεύει στην αγορά κάκιστης ποιότητας κρέας. Έτσι, η επιλογή αυτή, που είναι ούτως ή άλλως επιζήμια, γίνεται αίφνης ακόμη πιο επικίνδυνη, αφού δεν υπάρχει λόγω της υπερβολικά αυξημένης ζήτησης η δυνατότητα να δοθεί έμφαση στην ποιότητα του προσφερόμενος κρέατος.
- Στην αλλοίωση των διατροφικών μας συνηθειών έχει συμβάλει φυσικά και η πληθώρα βιομηχανικά επεξεργασμένων τροφίμων που έχουν κατακλύσει την αγορά. Προϊόντα γεμάτα ζάχαρη και συντηρητικά που ξεγελούν τον καταναλωτή με τις σκοπίμως ελκυστικές συσκευασίες τους, εκμεταλλεύονται την προδιάθεση των ανθρώπων για ό,τι δίνει την εντύπωση του νόστιμου, παραγνωρίζοντας πλήρως κάθε έννοια διατροφικής αξίας. Ιδίως τα μικρά παιδιά που αγαπούν τα γλυκά τρόφιμα παρασύρονται στη συνεχή κατανάλωση τέτοιων προϊόντων, χωρίς να υποψιάζονται καν το πόσο επιζήμια είναι αυτά για την υγεία τους.
Ενώ παλαιότερα το ιδανικότερο επιδόρπιο ήταν κάποιο φρούτο εποχής, από τα τόσα που προσφέρει εν αφθονία η ελληνική γη, πλέον κάθε γεύμα συνοδεύεται από κάποιο βιομηχανικό προϊόν που έχει ως βάση του τη ζάχαρη.
Διατροφικές διαταραχές
Νευρική ανορεξία (κατά μεταφορά του ξένου όρου anorexia nervosa∙ ορθότερα ψυχογενής ανορεξία) η παθολογική αποστροφή προς το φαγητό, η οποία οφείλεται σε ψυχολογικά αίτια και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο.
Ψυχογενής βουλιμία: ακατάσχετη πείνα που οφείλεται σε ψυχοπαθολογικά αίτια. Το άτομο αφού καταναλώσει μεγάλες ποσότητες φαγητού, επιχειρεί κατόπιν να απαλλαγεί από τις περιττές θερμίδες είτε κάνοντας εμετό ή λαμβάνοντας καθαρτικά.
- Τα προβαλλόμενα πρότυπα ομορφιάς που δίνουν έμφαση στο αδύνατο σώμα -ιδίως σε ό,τι αφορά τις γυναίκες- προκαλούν έντονη ψυχολογική πίεση, κυρίως σε άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση, τα οποία και καταλήγουν να επιχειρούν με ανορθόδοξους τρόπους την προσέγγιση αυτής της ιδεατής σωματικής εικόνας. Νεαρά άτομα, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους τη ζημιά που προκαλούν στον οργανισμό τους, καταφεύγουν σε εξαντλητικές δίαιτες ή αποβάλλουν βιαίως το φαγητό που έχουν καταναλώσει, μόνο και μόνο για να χάσουν βάρος και να πλησιάσουν περισσότερο τα αδύνατα σώματα που κατακλύζουν τα περιοδικά μόδας και τις διαφημίσεις.
Έτσι, η εμφανώς επεξεργασμένη εικόνα των μοντέλων που εμφανίζονται στις διάφορες διαφημίσεις προϊόντων, έχει καταλήξει να αποτελεί το επιδιωκόμενο πρότυπο για πολλές νέες κοπέλες, οι οποίες είναι πρόθυμες να ταλαιπωρήσουν με κάθε πιθανό τρόπο τον εαυτό τους προκειμένου ν’ αποκτήσουν σώμα αντίστοιχων αναλογιών.
- Υπεύθυνη για τις διατροφικές διαταραχές είναι και η τάση της κοινωνίας να αντιμετωπίζει με αρνητικό τρόπο τα υπέρβαρα άτομα. Τα δίχως ευαισθησία σχόλια συμμαθητών στο χώρο του σχολείου ή ακόμη και συνεργατών στο χώρο εργασίας, έχουν ιδιαίτερα έντονο αντίκτυπο στην ψυχολογία ενός ατόμου που για οποιονδήποτε λόγο είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Είναι αισθητή η απουσία της επιθυμητής εκείνης νοοτροπίας αποδοχής του άλλου ανθρώπου, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η εξωτερική του εμφάνιση.
Ενώ, θα πρέπει να σημειωθεί, πως σε περιπτώσεις που τα δηκτικά σχόλια των άλλων -ιδίως κατά την εφηβική ηλικία- είναι συνεχή, και δεν επέρχεται η έγκαιρη επέμβαση για την αποτροπή τους, οι επιπτώσεις στην ψυχολογία του υπέρβαρου ατόμου είναι συντριπτικές.
- Τα πρότυπα ομορφιάς και η αρνητική αντιμετώπιση από τον κοινωνικό περίγυρο, προστίθενται συχνά στην αίσθηση του υπέρβαρου ατόμου πως μόνο αν αποκτήσει ένα ιδανικό σωματικό βάρος θα μπορέσει να απολαύσει πλήρως τη ζωή -όπως θεωρεί ότι την απολαμβάνουν οι άλλοι-, κι αυτό το ωθεί κάποτε σε ακρότητες ως προς τις διατροφικές του συνήθειες, είτε γιατί θέλει να φτάσει πολύ γρήγορα στο επιθυμητό αποτέλεσμα είτε γιατί δεν μπορεί να ακολουθήσει ένα απολύτως ισορροπημένο διαιτολόγιο.
- Τα άτομα νέας ηλικίας θεωρούν πως πολλές πτυχές του βίου τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το σωματικό τους βάρος. Θεωρούν, λοιπόν, πως αναγκαία προϋπόθεση για την εύρεση ερωτικού συντρόφου, για τη δυνατότητα ουσιαστικής διασκέδασης, για την αύξηση των επαγγελματικών ευκαιριών, αλλά και για την απαλλαγή από την ειρωνική αντιμετώπιση των άλλων, είναι η με όποιο κόστος απόκτηση ενός αδύνατου σώματος.
Προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος
- Απολύτως καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση τόσο του ζητήματος της κακής διατροφής, όσο και των διατροφικών διαταραχών είναι η έγκαιρη και πλήρης ενημέρωση σχετικά με τα θέματα διατροφής και τη στενή διασύνδεση της σωματικής και πνευματικής υγείας με την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου διατροφής.
Ήδη από τις πρώτες τάξεις του σχολείου θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην κατάλληλη παρουσίαση των ποικίλων ωφελειών που παρέχει η σωστή διατροφή, όπως και η ανάδειξη των συνεπειών που έχει η κατανάλωση τροφών κακής ποιότητας ή χαμηλής διατροφικής αξίας. Τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν από μικρή ηλικία να προσπερνούν τα βιομηχανικά διατροφικά προϊόντα ως ολέθρια για την υγεία τους και να αποζητούν τις αγνές εκείνες τροφές που προσφέρει η γεωργική παραγωγή της χώρας. Τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, το ελαιόλαδο κ.λπ., θα πρέπει να λάβουν εκ νέου την πρωτοκαθεδρία στη διατροφή των ανθρώπων.
- Εκπαιδευτικοί και γονείς οφείλουν να συνεργαστούν με κοινό στόχο την εδραίωση μιας υγιούς αντίληψης απέναντι στο θέμα της διατροφής και της σωματικής άσκησης, προκειμένου οι νέες γενιές να μη βιώσουν τα δεινά που επιφέρει η καθιστική ζωή και η κακής ποιότητας διατροφή.
- Αντιστοίχως κοινός θα πρέπει να είναι κι ο αγώνας ευαισθητοποίησης σε ό,τι αφορά το θέμα της αποδοχής τόσο του άλλου ανθρώπου όσο και του εαυτού μας. Οι νέοι θα πρέπει εγκαίρως να κατανοήσουν πόσο στρεβλή είναι η εικόνα που προβάλλουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για το ανθρώπινο σώμα και πόσο ελάχιστα αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα. Τα δήθεν αψεγάδιαστα σώματα των μοντέλων που πρωταγωνιστούν στις διάφορες διαφημιστικές εκστρατείες, δεν αποτελούν για κανένα λόγο το υγιές σωματικό πρότυπο που οφείλουν να έχουν κατά νου οι νέοι∙ πρόκειται για μια επεξεργασμένη και παραποιημένη εικόνα που δεν πρέπει να επηρεάζει τον τρόπο που αντιλαμβάνονται οι ίδιοι το δικό τους σώμα.
Είναι απολύτως σημαντικό να μάθουν οι νέοι άνθρωποι να αποδέχονται τις όποιες ατέλειες του σώματός τους ως μέρος της υπόστασής τους. Η εξωτερική εμφάνιση δεν σχετίζεται με τα πλέον ουσιώδη και αξιόλογα στοιχεία ενός ανθρώπου, που είναι η ποιότητα του ήθους και της προσωπικότητάς του. Το τυχόν αυξημένο σωματικό βάρος δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί το στοιχείο που καθορίζει τη ζωή τους και τον τρόπο που προσδιορίζουν τον εαυτό τους, εφόσον ό,τι πραγματικά έχει σημασία είναι η ποιότητα που έχουν ως άνθρωποι και η ειλικρίνεια των προθέσεών τους.
- Η ενημέρωση σχετικά με τις ορθές διατροφικές επιλογές και την αξία της σωματικής άσκησης, θα πρέπει να γίνεται κατά τρόπο τέτοιο που να τονίζει τα οφέλη για την υγεία του ατόμου, χωρίς ωστόσο να δίνεται η εντύπωση πως οι επιλογές αυτές αποσκοπούν στην απόκτηση μιας μη ρεαλιστικής σωματικής διάπλασης. Το ζητούμενο είναι η απόκτηση καλής φυσικής κατάστασης μέσα από την ήπια άθληση και την ισορροπημένη διατροφή. Σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ζητούμενο η προσέγγιση των κατασκευασμένων σωματικών προτύπων της βιομηχανίας της διαφήμισης.
- Στην προσπάθεια προώθησης πιο υγιεινών διατροφικών επιλογών αναγκαία κρίνεται και η παρέμβαση στα τρόφιμα που προσφέρονται προς κατανάλωση στο χώρο του σχολείου στους μαθητές. Είναι προφανώς αναποτελεσματικό το να παρουσιάζονται σε θεωρητικό επίπεδο τα οφέλη της υγιεινής διατροφής, τη στιγμή που οι μικροί μαθητές γνωρίζουν πως δεν μπορούν να βρουν καμία τροφή ανάλογης διατροφικής αξίας στο κυλικείο του σχολείου τους.
- Οι γονείς οφείλουν να συνειδητοποιήσουν το πόσο καταλυτικά επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών τους. Κάθε τους ενέργεια και επιλογή, από το αν θα ετοιμάσουν οι ίδιοι το καθημερινό γεύμα των παιδιών τους, μέχρι τις δικές τους διατροφικές συνήθειες και προτιμήσεις, επιδρά στο πώς θα διαμορφωθεί η σχέση των παιδιών με τις διάφορες τροφές και το αν θα υιοθετήσουν τελικά ένα ορθό διατροφικό πρότυπο.
Το πρότυπο της Μεσογειακής Διατροφής
Η Μεσογειακή Διατροφή αναγνωρίζεται ως ένα πολυδιάστατο αγαθό, που περικλείει τη γεωργία και την αλιεία, τα αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα, τις μεθόδους παραγωγής, την προετοιμασία των φαγητών, την ύπαιθρο, αλλά και τον ίδιο τον άνθρωπο, τις τοπικές κοινωνίες, που μαζεύονται όλοι μαζί γύρω από το τραπέζι για να φάνε, να γιορτάσουν, να μοιραστούν χαρές και λύπες, παραμύθια και θρύλους.
Η Μεσογειακή διατροφή είναι μια κοινωνική πρακτική, ένα σύνολο δεξιοτήτων, γνώσης, πρακτικών και παραδόσεων, που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, μέσα στο χρόνο και στο χώρο, παραμένοντας στενά συνδεδεμένη με την ιστορία και την παράδοση, τον πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα. Μια ζωντανή πολιτιστική κληρονομιά, γεμάτη μνήμες, χρώματα, αρώματα και γεύσεις, που η κοινωνικότητα και το μοίρασμα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της.
Έχει τις ρίζες της στην περιοχή και στη βιοποικιλότητα, διασφαλίζει τη διατήρηση και συνέχιση παραδοσιακών δραστηριοτήτων και πρακτικών που έχουν σχέση με τη γεωργία και την αλιεία στις Μεσογειακές κοινότητες. Αναμφίβολα, τα γεωργικά προϊόντα με τις ιδιαίτερες θρεπτικές αξίες τους και τα συστατικά τους αποτελούν τη βάση της Μεσογειακής Διατροφής, αναπόσπαστο μέρος της οποίας είναι η παράδοση, ο πολιτισμός τα ήθη και έθιμα των λαών της λεκάνης της Μεσογείου που παράγουν και καταναλώνουν τα χαρακτηριστικά της γεωργικά προϊόντα, όπως το ελαιόλαδο, τα φρούτα και λαχανικά, τα δημητριακά, τα όσπρια, τα ψάρια.
- Η Μεσογειακή Διατροφή χαρακτηρίζεται σαν ένα διατροφικό πρότυπο που έχει παραμείνει σταθερό στο χρόνο και τον χώρο, που αποτελείται κυρίως από ελαιόλαδο, δημητριακά, φρέσκα ή αποξηραμένα φρούτα και λαχανικά, μέτρια ποσότητα ψαριών, γαλακτοκομικών προϊόντων και κρέατος, καθώς επίσης και από πολλά καρυκεύματα και μπαχαρικά, που όλα συνοδεύονται από κρασί ή αφεψήματα, με σεβασμό πάντοτε στις θρησκευτικές επιταγές της κάθε κοινότητας.
- Άσκηση. Η τακτική άσκηση μέτριας έντασης (τουλάχιστον 30 λεπτών κάθε μέρα) είναι βασικό συμπλήρωμα για την ισορροπία του ενεργειακού ισοζυγίου, για τη διατήρηση μια καλής φυσικής κατάστασης και σωματικού βάρους, αλλά και για πολλά άλλα οφέλη στην υγεία του ατόμου. Το περπάτημα, το ανεβοκατέβασμα σκαλοπατιών έναντι χρήσης ανελκυστήρα, οι δουλειές του νοικοκυριού, κι άλλες ασχολίες είναι απλοί και εύκολοι τρόποι άσκησης. Οι υπαίθριες δραστηριότητες στον ελεύθερο χρόνο, οι οποίες μπορούν εύκολα να συμπεριλάβουν και τη συμμετοχή φίλων για να γίνουν πιο διασκεδαστικές, οδηγούν στην ενδυνάμωση των σχέσεων της κοινότητας.
- Ξεκούραση. Η σωστή ξεκούραση είναι επίσης κομμάτι ενός υγιεινούς και ισορροπημένου τρόπου ζωής.
Φτώχεια και πείνα
Δεν είναι εύκολο να αποτιμηθούν κοινά στοιχεία για τον ορισμό της φτώχειας, οι κοινωνικοί επιστήμονες επέλεξαν ως κριτήριο ένα κρίνο χαρακτηριστικό, το εισόδημα και με βάση αυτό μετρούν τη φτώχεια σε απόλυτη και σχετική. Συνήθως μιλούν για απόλυτη φτώχεια όταν το επίπεδο του εισοδήματος δεν φτάνει να καλύψει ούτε καν τις βασικές ανάγκες (τροφή, στέγη, ενδυμασία, υγεία). Ας σκεφτούμε εδώ μερικά τέτοια παραδείγματα. Έχουν όλοι οι κάτοικοι στον πλανήτη ή στη χώρα μας εξασφαλισμένη στέγη, ή τροφή ή περίθαλψη κλπ;
Αντίθετα μιλούν για σχετική φτώχεια όταν το επίπεδο εισοδήματος, αν και φτάνει να καλύψει τις βασικές ανάγκες, δεν επαρκεί για την ικανοποίηση συνηθισμένων αναγκών, όπως αυτές προσδιορίζονται από την κάθε κοινωνία σε δεδομένη στιγμή και συμφωνά με το καταναλωτικό της πρότυπο. Για παράδειγμα μια οικογένεια που ενώ καλύπτει τις βασικές της ανάγκες δεν μπορεί να διαθέσει χρήματα για σπουδές των παιδιών της, θεωρείται ότι είναι σχετικά φτωχή σε μια συγκεκριμένη κοινωνία, όπου συνήθως όλες οι οικογένειες μπορούν να διαθέσουν χρήματα για σπουδές.
Συνήθως αυτός ο προσδιορισμός της σχετικής φτώχειας, έχει να κάνει με το πώς ορίζονται κάθε φορά «οι βασικές ανάγκες» και τα «όρια» της φτώχειας. Το τι είναι όμως «βασικές ανάγκες» για τους ανθρώπους είναι κάτι που ποικίλει ιστορικά και κοινωνικά. Αντανακλά το τεχνολογικό και πολιτισμικό επίπεδο μιας κοινωνίας. Πολλοί κάτοικοι ορισμένων περιοχών του τρίτου κόσμου δεν θα μπορούσαν να διανοηθούν ότι η ύπαρξη κεντρικής θέρμανσης και λουτρού μέσα στο σπίτι ή η οδοντιατρική περίθαλψη αποτελούν «βασικές ανάγκες» τους.
Η φτώχεια είναι ένα οικουμενικό φαινόμενο και έχει να κάνει κυρίως με την παγκόσμια διαστρωμάτωση, την παγκόσμια οικονομία και τις κοινωνικές ανισότητες, καθώς σχετική κυρίως φτώχεια συναντάμε σε όλα τα κράτη, ακόμα και στα οικονομικά ισχυρά.
Αίτια φτώχειας
√ κοινωνική διαστρωμάτωση, χαρακτηριστικό της κοινωνίας και δεν υποδηλώνει μόνο διαφορές μεταξύ των ατόμων
√ άνιση κατανομή των πλουτοπαραγωγικών πηγών (γης, υπεδάφους, υδάτων κλπ)
√ ανισότητα στα εισοδήματα και τις περιουσίες μεταξύ ατόμων
√ προκατάληψη, διακρίσεις και ρατσισμός απέναντι σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες (π.χ των τσιγγάνων, των οικονομικών προσφυγών, των φορέων του AIDS, των ατόμων με ειδικές ανάγκες κτλ)
√ πόλεμος √ οι φυσικές καταστροφές
√ αλλαγές στην τεχνολογία, που προ καλούν ευρύ φάσμα ανεργίας, καθώς οι μηχανές αντικαθιστούν όλο και περισσότερα εργατικά χέρια.
√ φοροδιαφυγή (μη καταβολής στο κράτος χρηματικών ποσών που προέρχονται από οικονομικές δραστηριότητες) και παραοικονομία (η μη επίσημη καταγραφή από το κράτος των οικονομικών δραστηριοτήτων).
√ Τα δυο αυτά φαινόμενα από τη μια αυξάνουν το ατομικό εισόδημα αυτών που εμπλέκονται, αλλά από την άλλη, συμβάλλουν στην απώλεια σημαντικών εσόδων του κράτους, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση της ανεργίας κτλ.
η φτώχεια σχετίζεται με
√ την ηλικία (κυρίως πλήττονται οι νέοι και οι ηλικιωμένοι).
√ τη φυλή και την εθνικότητα που προσδιορίζουν ως μειονότητες τα άτομα ή τις ομάδες όταν βρίσκονται εκτός της χώρας τους √ το φύλο • οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο και συνήθως αποκλείονται από υψηλόβαθμες θέσεις εργασίας.
√ τη μορφή της οικογένειας • οι μονογονεϊκές οικογένειες οποιασδήποτε μορφής ή οι πολυπληθείς πυρηνικές είναι πιο ευάλωτες
√ το επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης • οι αναλφάβητοι για παράδειγμα ή όσοι έχουν ελλιπή κατάρτιση σε κάποιο τομέα δυσκολεύονται περισσότερο να βρουν εργασία, ή αμείβονται πολύ χαμηλά κτλ
√ για τα φτωχά κυρίως κράτη ευθύνεται
• η απουσία τεχνολογίας και κυρίως βιομηχανικής και γεωργικής τεχνολογίας και εξειδίκευσης. • η αύξηση του πληθυσμού, τον ο ποίο η οικονομία δεν μπορεί να συντηρήσει. • τα πολιτισμικά πρότυπα ≈ θρησκευτικά πιστεύω ≈ ήθη και έθιμα ≈ θεσμοί δικαίου ≈ οργάνωση ζωής • ανεπάρκεια εκπαιδευτικού συστήματος • η κοινωνική διαστρωμάτωση • στις φτωχές χώρες είναι βλέπουμε ανισότητα ως προς τα φύλα (έμφυλες διακρίσεις) ≈ η κοινωνική θέση της γυναίκας είναι πολύ χαμηλή ≈ σε ορισμένες χώρες πολλές γυναίκες αποκλείονται από πολλά δικαιώματα • οι διεθνείς / παγκόσμιες σχέσεις εξουσίας τα ισχυρά οικονομικά κράτη εκμεταλλεύονται τους φυσικούς και ανθρώπινους πόρους των φτωχών και σε πολλές περιπτώσεις δημιουργούν ένα καθεστώς αποικιοκρατίας
Συνέπειες της φτώχειας
η φτώχεια επιφέρει άμεσες συνέπειες τόσο στα άτομα, όσο και στην κοινωνία
γίνεται αιτία δημιουργίας μιας σειράς άλλων προβλημάτων: μεταναστεύσεων, πείνας, ρατσισμού, πολέμων, θανάτων βίας, ξενοφοβίας, ασθενειών
ο φτωχός αποκλείεται από κοινωνικά αγαθά: την εκπαίδευση (αναλφαβητισμός), την περίθαλψη (ασθένειες), την εργασία (ανεργία, εκμετάλλευση με μικρούς μισθούς των φτωχών), την ψυχαγωγία
Αντιμετώπιση της φτώχειας
• καταπολέμηση των αιτίων που την προκαλούν • αναδιανομή του πλούτου και του εισοδήματος, ώστε να μειωθούν οι κοινωνικές ανισότητες. • η Πολιτεία να φροντίσει ώστε να υιοθετούνται θεσμοί και τρόποι συμπεριφοράς που θα διευκολύνουν την καταπολέμηση της φτώχειας. • κοινωνική πολιτική – Κράτος Πρόνοιας • λήψη μέριμνας για τους οικονομικά ασθενέστερους, τους ηλικιωμένους, τους ανάπηρους, τα παιδιά και τις μητέρες • η επαρκής γενική μόρφωση καθώς και η εξειδικευμένη επαγγελματική κατάρτιση δίνουν τα εχέγγυα για επαγγελματική καριέρα • αντίθετα το άτομο μπορεί να αποκλεισθεί από μια σειρά κοινωνικών διαδικασιών (πολιτισμού, υγείας κλπ). • το άτομο τώρα από την πλευρά του θα πρέπει κι εκείνο να έρχεται αρωγός της πολιτείας και παράλληλα με τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων του να φροντίζει να ασκεί τα καθήκοντα του και τις υποχρεώσεις του. Η ενέργεια όμως που θα βοηθήσει ιδιαίτερα το άτομο για την αποφυγή της φτώχειας, είναι η ολοκλήρωση των βασικών σπουδών, ώστε να μην είναι αναλφάβητοι.
Είναι η τεχνική προβολής στο κοινό με κάθε τρόπο μηνύματος (οπτικού, ηχητικού, ψηφιακού κλπ) που αφορά σε πρόσωπα, προϊόντα, υπηρεσίες ή ιδέες με σκοπό τη γνωστοποίηση των αρετών, των πλεονεκτημάτων ή του περιεχομένου τους.
- Ο ανταγωνισμός ομοειδών επιχειρήσεων
- Η τελειοποίηση του τύπου (έντυπου και ηλεκτρονικού)
- Ο αστικός τρόπος ζωής (διεύρυνση αναγκών και απαιτήσεων)
- Η επικράτηση δημοκρατικής αντίληψης που επιτρέπει την ελεύθερη διακίνηση ιδεών (πολιτική διαφήμιση)
- προϊόντα (τιμή, χρησιμότητα). Παρέχει, έτσι, τη δυνατότητα σύγκρισης και επιλογής μεταξύ ομοειδών προϊόντων, με αποτέλεσμα να κερδίζουν χρόνο και χρήμα
- κοινωνικά θέματα και προτείνει μέτρα πρόληψης (κάπνισμα, αλκοολισμός, bullying ναρκωτικά, AIDS, αιμοδοσία, δωρέα οργάνων)
- δημιουργούνται νέα επαγγέλματα (διαφημιστές, μακετίστες, γραφίστες)
- απασχολούνται περισσότεροι άνθρωποι για την αύξηση της παραγωγής
- προσπορίζει οικονομικά κέρδη στα ΜΜΕ, ώστε να είναι αδέσμευτα από τα πολιτικά κόμματα και να επιτελούν καλύτερα τον έλεγχο στην εξουσία
Ο ανταγωνισμός οδηγεί τις βιομηχανίες στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και των τιμών. Έτσι βελτιώνεται το επίπεδο ζωής του ανθρώπου
- η διαφήμιση επιβάλλεται με το να πλήττει καταλυτικά την ελευθερία της βούλησης
- αλλοτριώνει ψυχολογικά τον άνθρωπο. Χάνοντας τη δύναμή του για πρωτοβουλία, ο άνθρωπος δεν είναι πια ο εαυτός του, είναι ήδη ένας άλλος του οποίου η προσωπικότητα τον αντικατέστησε
- πετυχαίνει τον εθισμό των μαζών, εκτός από την αποδοχή και υπακοή σε διαφημιστικά μηνύματα, στην αποδοχή μηνυμάτων πολιτικού και ιδεολογικού περιεχομένου. Έτσι, οι μάζες απογυμνώνονται έντεχνα από το αναφαίρετο δικαίωμα και καθήκον τους να αποφασίζουν για την τύχη τους
- δημιουργεί πλασματικές ανάγκες και αυξάνει το άγχος για την απόκτηση των διαφημιζόμενων προϊόντων
- η συνεχής διαφήμιση παραπληροφορεί και αποπροσανατολίζει τον καταναλωτή για την ποιότητα του διαφημιζόμενου προϊόντος
- προκαλεί φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας, βία και εγκληματικότητα, ιδίως στους νέους, προκειμένου να εξασφαλίσουν τα καταναλωτικά αγαθά
- επιδρά αρνητικά στον ιδεολογικό κόσμο του ανθρώπου καθώς το καταναλωτικό πνεύμα αμβλύνει το ενδιαφέρον του για τα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, γίνεται υλιστής και απομακρύνεται από κάθε είδους ανώτερα ιδανικά και αξίες
- ευτελίζει την προσωπικότητα του ατόμου με την κακή αλλά και προσβλητική χρησιμοποίηση των ατόμων και κυρίως του γυναικείου φύλου, τη γελοιοποίηση των ανθρώπινων σχέσεων και των συναισθημάτων
- προκαλεί αρνητικές συνέπειες στο περιβάλλον, αφού οι αφίσες ρυπαίνουν, καταστρέφουν κι αλλοιώνουν την αισθητική του φυσικού τοπίου, ενώ με τη μεγιστοποίηση της παραγωγής εξαντλούνται οι φυσικοί πόροι
- η διαφήμιση ωραιοποιεί τη ζωή, καλύπτει τις άσχημες πλευρές της, διαστρεβλώνει την αλήθεια και παρουσιάζει στον άνθρωπο έναν εξωπραγματικό, πλαστό κόσμο και επιβαρύνει δυσανάλογα την τιμή των προϊόντων
- κακοποιεί τη γλώσσα, με τη συνθηματική χρήση της και την πληθώρα ξενικών στοιχείων
Η διαφήμιση να στηρίζεται στις αρχές της αλήθειας, της αντικειμενικότητας, του θεμιτού ανταγωνισμού και του σεβασμού κοινωνικών-πολιτισμικών αξιών
Ο πολίτης οφείλει να προκρίνει (κι αυτό είναι αποτέλεσμα παιδείας) εκείνα τα προϊόντα που πραγματικά του χρειάζονται, να συνειδητοποιήσει ότι η ευτυχία δε βρίσκεται στην κατανάλωση και να συμμετέχει σε ενώσεις καταναλωτών που μεριμνούν για την προστασία του κοινού από την παραπλάνηση και την κερδοσκοπία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.